Zumər surəsi — Ayə 52

Sözlərin izahı:

• يَبْسُطُ (yəbsutu): Genişləndirir, bol edir, artırır.
• الرِّزْق (ər-rizq): Ruzi, pay, nemət — Allahın bəndələrinə verdiyi hər cür dolanışıq vasitəsi.
• يَقْدِرُ (yəqdiru): Daraldır, azaldır, ölçüb-biçərək verir.
• آيَات (ayət): Nişanələr, dəlillər, ibrətamiz əlamətlər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanlara xatırladır ki, ruzinin bol və ya az olması insanın Allah yanında dəyərli və ya dəyərsiz olmasına dəlalət etmir. Uca Allah hikməti ilə ruzini istədiyi kimsəyə bol verir — bu, yaxşı insan da ola bilər, pis insan da. İstədiyi kimsəyə isə daraldır. Bu genişlik və darlıq təsadüfi deyil; hər ikisinin arxasında Allahın dərin hikməti və imtahanı dayanır.

Ruzinin bolluğu bir sınaqdır: bəndə şükür edəcəkmi, yoxsa nankorluq edəcək? Ruzinin azlığı da bir imtahandır: bəndə səbir edəcəkmi, yoxsa qəzəblənib Allahın qədarına etiraz edəcək? Deməli, nə var-dövlət insanı Allahın sevimlisi edir, nə də yoxsulluq onu Allahın gözündən salır. Əsl ölçü iman, şükür və səbirdir.

Bu ayədəki genişləndirmə və daraltma hadisəsində iman gətirənlər üçün açıq-aydın dəlillər və ibrətlər vardır. Çünki bu dəlillərdən yalnız iman edənlər faydalanır; onlar hər bir halda Allahın hikmətini görür, şükür və səbirlə Allaha yaxınlaşırlar. Kafirlər isə bu əlamətlərin yanından laqeyd keçib gedirlər, onlardan ibrət götürməzlər.

Ey insan! Bir anlıq düşün: sənin ruzin kimin əlindədir? Kimsə var ki, çoxlu mal-dövlətə sahibdir, amma qəlbi qanla doludur; kimsə də var ki, azla dolanır, amma qəlbi şükürlə nur içindədir. Bu, göstərir ki, əsl zənginlik malın çoxluğunda deyil, qəlbin imanla zənginliyindədir. Allah sənə nə verirsə — çox, ya az — bil ki, bu, sənin üçün bir imtahandır və sənin xeyrinədir, əgər sən şükür edənlərdən və səbir edənlərdən olsan.

Gəlin bu ayədən dərs götürək: ruzimiz bol olanda Allaha şükür edək, dar olanda səbir edək və Ona güvənək. Unutmayaq ki, hər şeyin Sahibi Allahdır və O, hər işi hikmətlə edir. İman gətirənlər üçün bu ayə bir təsəlli, bir yol göstəricisi və bir qurtuluş müjdəsidir.