Sure Nisâ — Ayet 100

Kelime Anlamları:

• Mürâğamen (مُرَاغَمًا): Kişinin, düşmanlarına rağmen ve onları zor durumda bırakarak sığınabileceği yer, hicret edilecek geniş bir yurt, güvenli bir sığınak demektir. Aslı "rağm" kökünden gelir; burnu toprağa sürtmek, zelil etmek anlamındadır. Yani müminin hicret ettiği yer, düşmanların burnunu yere sürten bir zafer ve izzet mekânıdır.
• Se'aten (سَعَةً): Genişlik, bolluk, ferahlık; rızıkta ve yaşamda genişlik demektir.
• Veka'a (وَقَعَ): Kesinleşti, sabit oldu, vacip oldu anlamındadır.

Tefsir:

Rahman ve Rahim olan Allah'ın bu mübarek ayeti, iman eden kullarına hem dünyevi hem de uhrevi müjdelerle dolu bir güvence sunmaktadır. Yüce Allah, dinini yaşamak ve O'nun rızasını kazanmak uğruna vatanını, evini, malını ve yakınlarını terk ederek hicret eden müminlere şu müjdeyi veriyor: "Kim Allah yolunda hicret ederse, yeryüzünde barınacak pek çok yer ve bol rızık bulur." Bu, Allah'ın kesin vaadidir. Hiç kimse, "Vatanımı terk edersem zor durumda kalırım, rızkım kesilir" diye endişelenmesin. Zira Allah Teâlâ, kendi yolunda hicret eden kuluna, düşmanlarının zelil olacağı, müminin ise izzet ve şeref bulacağı yeni bir yurt, ferah bir yaşam ve geniş bir rızık nasip edeceğini vaat etmektedir. Bu, Allah'a güvenenler için büyük bir teselli ve güç kaynağıdır.

Ayetin devamında ise hicretin fazileti ve niyetin önemi vurgulanmaktadır: "Kim evinden, Allah'a ve Resûlü'ne hicret ederek çıkar da sonra (yolda) kendisine ölüm yetişirse, artık onun ecri Allah'a düşmüştür." Yani kişi, evinden sırf Allah'ın rızasını kazanmak, Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) safında yer almak ve İslam'ı yüceltmek için çıkar; fakat daha hicret edeceği yere varamadan yolda vefat ederse, bu kişi hicret sevabını tam olarak alacaktır. Çünkü Allah katında önemli olan, amelin sonucu değil, kalbin niyeti ve azmidir. O kişi, hicret etme niyetini kalbinde taşıyıp bu uğurda yola çıktığı için, sanki hicretini tamamlamış gibi ecrini Allah'tan alacaktır. Bu, Allah'ın fazlının ve kereminin büyüklüğünü gösterir.

Ayet, "Allah, çok bağışlayan ve çok merhamet edendir" ifadesiyle son bulmaktadır. Bu, müminler için en büyük güvence kaynağıdır. Allah, kullarının geçmişteki hatalarını, özellikle de küfür döneminde işledikleri günahları, hicret edip iman ettiklerinde bağışlar. Onlara merhametiyle muamele eder. Bu ayet, İslam'ın ne kadar kolay ve merhamet dini olduğunu gösterir. Rabbimiz, kullarını asla yalnız bırakmaz. Onlar O'nun yolunda bir adım attıklarında, Allah onlara hem dünyada hem ahirette karşılığını fazlasıyla verir. Ey iman edenler! Allah'ın dinine sarılın, O'nun rızasını her şeyin üstünde tutun. Unutmayın ki Allah'ın vaadi haktır ve O, asla vaadinden dönmez. Hicret edenlerin ecri, tıpkı hicret edenlerin kendisi gibi, Allah'ın koruması ve rahmeti altındadır.