سوره نساء — آیه 131

## معانی واژگان

• وَصَّيْنَا: سفارش کردیم، عهد گرفتیم، فرمان دادیم.
• أُوتُوا الْكِتَابَ: کسانی که به آنان کتاب آسمانی (تورات و انجیل) داده شده است.
• اتَّقُوا اللَّهَ: از خدا پروا کنید، فرمان او را ببرید و از نافرمانی او بپرهیزید.
• غَنِیًّا: بینیاز از همه آفریدگان.
• حَمِیدًا: ستودهشده، شایسته ستایش.

## تفسیر آیه

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، همه متعلق به خداوند است. او مالک مطلق همه چیز است و هیچ چیز از قلمرو فرمانروایی او بیرون نیست. سپس خداوند خبر میدهد که ما به کسانی که پیش از شما (ای امت محمد) کتاب آسمانی به آنان داده شد — یعنی یهودیان و مسیحیان — سفارش کردیم و به شما نیز همان سفارش را کردیم که از خدا پروا کنید؛ یعنی فرمان او را به جا آورید و از آنچه نهی کرده دوری کنید.

سپس خداوند میفرماید: اگر شما کفر ورزید و این سفارش را نپذیرید و نافرمانی کنید، به خدا هیچ زیانی نمیرسانید؛ زیرا تمام آنچه در آسمانها و زمین است از آنِ اوست و او به طاعت و عبادت شما هیچ نیازی ندارد. فرشتگان و دیگر آفریدگان او همه فرمانبردار اویند. خداوند بینیاز از آفریدگان و ستودهشده در ذات و صفات و کردار خویش است؛ او شایسته ستایش است به خاطر نعمتهای فراوانش بر بندگان.

پس ای انسانها، تقوای الهی پیشه کنید؛ زیرا این سفارش هم به امتهای پیشین شده و هم به شما، و این تقوا به سود خود شماست، نه به سود خداوند که از همه بینیاز است.

## فواید و درسهای آیه

1. مالکیت مطلق خداوند: همه هستی از آنِ خداست؛ این حقیقت، انسان را از وابستگی به غیر خدا میرهاند و به او آرامش میدهد که تنها به کسی تکیه کند که مالک همه چیز است.
2. هماهنگی دعوت انبیا: سفارش به تقوا، سفارش مشترک همه پیامبران و کتابهای آسمانی بوده است. این نشان میدهد که دین خدا در همه زمانها یک حقیقت واحد دارد و اسلام ادامه همان راه راستین است.
3. بینیازی خدا و نیازمندی بندگان: خداوند به عبادت ما نیازی ندارد؛ این ما هستیم که به عبادت و اطاعت او نیازمندیم. عبادت، وسیله رشد و تعالی خود انسان است، نه کمکی به خداوند.
4. امید و انگیزه برای تقوا: دانستن اینکه خداوند «حمید» است و بندگان مطیع را ستایش و پاداش میدهد، انگیزهای قوی برای پایبندی به تقوا و انجام نیکیهاست.
5. هشدار به امتهای پیشین و پسین: این آیه به ما میآموزد که امتیازات تاریخی و کتابهای آسمانی، مسئولیت انسان را سنگینتر میکند؛ پس باید قدردان نعمت هدایت باشیم و از آن به درستی بهره ببریم.