Ан-Ниса сүрөсү — Аят 131

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَصَّيْنَا (вассайна) — буюрдук, осуят кылдык, милдеттендирдик.
• اتَّقُوا اللَّهَ (иттакуллаха) — Аллахтан корккула, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылгыла.
• غَنِيًّا (ганиййан) — эч нерсеге муктаж эмес, бай, кемелдүү.
• حَمِيدًا (хамидан) — мактоого татыктуу, бардык иштеринде жана сыпаттарында макталган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Асмандардагы жана жердеги бардык нерселер — жаратылгандардын баарысы Аллахтын менчигинде жана Анын бийлиги астында. Ал бүткүл ааламдын жалгыз Ээси, Ага эч ким шерик эмес.

Аллах Таала өткөн заманда Тоорат, Инжил жана башка ыйык китептер берилген элдерге — яхудийлер менен христиандарга — да, ошондой эле бизге, Мухаммад үммөтүнө да бир эле осуятты, бир эле буйрукту берген: Аллахтан коркуп, Ага такыба болуу, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу. Бул осуят бардык ыйык китептерде кайталанып келген негизги чакырык.

Эгер силер бул осуятты четке кагып, Аллахтын бирдигин жана Анын шариятын танып-билбей каапырлык кылсаңар, билип койгула: силер Аллахка эч зыян келтире албайсыңар. Анткени асмандардагы жана жердеги бардык нерселер Ага таандык. Ал силердин ибадатыңарга да, баш ийүүңөргө да муктаж эмес. Аллах бардык жаратылгандардан беймуктаж, бай, жеткилең. Ошол эле учурда Ал өзүнүн затында, сыпаттарында жана иштеринде мактоого татыктуу — Ага каапырлык кылгандар да, Ага ыйман келтиргендер да Анын жаратуусунда жана жакшылыктарында жашап жатышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын бийлиги чексиз: Асмандар менен жердегинин баары Ага таандык. Бул бизге Аллахтын кудурети чоң экенин жана Ага гана сыйынуу керектигин үйрөтөт.
• Такыбалык — бардык пайгамбарлардын чакырыгы: Аллах бардык ыйык китептерде адамдарды такыбалыкка, башкача айтканда Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылууга чакырган. Демек, такыбалык — диндин өзөгү, ыймандын жемиши.
• Ыйман келтирүү өзүбүз үчүн пайдалуу: Аллах биздин ибадатыбызга муктаж эмес. Биз ыйман келтирсек, такыба болсок — бул өзүбүзгө пайда, өзүбүздүн бактыбыз үчүн. Ал эми каапырлык кылсак, зыян да өзүбүзгө гана тиет.
• Аллах Ганий жана Хамид: Ал эч нерсеге муктаж эмес, бирок ошол эле учурда бардык жакшылыктардын булагы жана мактоого татыктуу. Бул бизге Аллахка болгон ыраазычылык, шүгүр жана мактоо сезимин арттырат.
• Ислам — жеңил жана дааватка чакыруучу дин: Аллах бизден күчүбүз жетпеген нерсени талап кылбайт. Ал бизге такыба болууну гана буйруган, ал эми такыба — Аллахтан коркуп, мүмкүн болушунча жакшылык кылуу. Бул диндин жеңилдигин жана адамга болгон мээримин көрсөтөт.
• Ыймандуу болуу — артыкчылык: Аллах бизди Мухаммад пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) үммөтүнөн кылганы, Куранды туура жол көрсөткүч кылып бергени — улуу нээмат. Бул нээматты баалап, такыба болууга аракет кылышыбыз керек.