સૂરા અન-નિસા — આયત 136

શબ્દોની સમજૂતી:

• آمَنُوا (આમનૂ): ઈમાન લાવો, વિશ્વાસ કરો, દૃઢ નિષ્ઠા સાથે માનો.
• ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا (ઝલ્લા ઝલાલન બઈદન): ખૂબ દૂરનો ભટકાવ — અર્થાત્ સત્ય માર્ગથી એટલો દૂર થઈ ગયો કે પાછા ફરવું મુશ્કેલ બની જાય.

આયતનો તફસીર:

અય મુમિનો! અલ્લાહ પર, તેના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લમ) પર, અને તેમના પર ઉતારવામાં આવેલા કુરઆન પર, તથા તેના પહેલાં જે ગ્રંથો ઉતારવામાં આવ્યા તે બધા પર ઈમાન લાવો અને તે ઈમાન પર દૃઢ રહો. આ આદેશ એવા લોકોને છે જેઓ પહેલેથી ઈમાન લાવ્યા છે — તેમને કહેવામાં આવે છે કે તમે જે ઈમાન લાવ્યા છો તેના પર મજબૂતીથી ટકી રહો, ડગમગો નહીં, અને ઈમાનના તમામ પાયાને સ્વીકારો.

ઈમાનના આ પાયા એટલે: અલ્લાહ પર ઈમાન, તેના ફરિશ્તાઓ પર ઈમાન, તેના ઉતારેલા ગ્રંથો પર ઈમાન, તેના રસૂલો પર ઈમાન, અને કયામતના દિવસ પર ઈમાન. જે વ્યક્તિ આમાંથી કોઈ એક પર પણ ઈનકાર કરે — અર્થાત્ અલ્લાહને ન માને, કે તેના ફરિશ્તાઓને ન માને, કે તેના ગ્રંથોને ન માને, કે તેના રસૂલોને ન માને, કે કયામતના દિવસને ન માને — તો તે સીધા માર્ગથી ખૂબ દૂર ભટકી ગયો. આ ભટકાવ સામાન્ય નથી, પરંતુ એટલો દૂરનો છે કે તેને સત્ય સુધી પાછા ફરવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે.

આ આયતમાં એ પણ સંકેત છે કે ઈમાન એ કોઈ એક વસ્તુનું નામ નથી, પરંતુ એક સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા છે — જેમાં અલ્લાહ, તેના ફરિશ્તાઓ, તેના ગ્રંથો, તેના રસૂલો અને આખિરત — આ બધા પર એકસાથે વિશ્વાસ કરવો જરૂરી છે. આમાંથી કોઈ એકને નકારવાથી આખું ઈમાન તૂટી જાય છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઈમાન પર દૃઢતા: ઈમાન લાવવું એટલું જ જરૂરી છે, જેટલું તેના પર ટકી રહેવું. મુમિનને કહેવામાં આવે છે કે તે પોતાના ઈમાનને મજબૂત રાખે અને શંકાઓથી બચે.
2. ઈમાનના છ પાયા: આ આયત ઈમાનના મૂળભૂત સ્તંભો તરફ ધ્યાન દોરે છે — અલ્લાહ, ફરિશ્તાઓ, ગ્રંથો, રસૂલો અને આખિરત. આ બધા પર એકસાથે ઈમાન લાવવું જરૂરી છે.
3. અગાઉના ગ્રંથો પર ઈમાન: આ આયત સ્પષ્ટ કરે છે કે સાચો મુમિન ફક્ત કુરઆન પર જ નહીં, પરંતુ અલ્લાહે પહેલાં ઉતારેલા તમામ ગ્રંથો પર પણ ઈમાન ધરાવે છે. આ ઈસ્લામની વ્યાપકતા અને તેના પહેલાંના પયગંબરો પ્રત્યેના આદરને દર્શાવે છે.
4. ઈનકારનું પરિણામ: જે વ્યક્તિ આ પાયામાંથી કોઈ એકને નકારે, તે સત્ય માર્ગથી ખૂબ દૂર થઈ જ