سوره نساء — آیه 139

معانی کلمات:

• أولياء: دوستان، یاوران و سرپرستان.
• من دون: به جای، غیر از.
• العزة: قدرت، سربلندی، پیروزی و مناعت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، گروهی از منافقان را مورد نکوهش قرار میدهد که کافران را به جای مؤمنان، دوستان و یاوران خود برمیگزینند. آنان به جای اینکه به مؤمنان تکیه کنند و از آنان یاری بجویند، به کافران پناه میبرند و از آنان انتظار حمایت و دوستی دارند. این کار آنان نشانهای از ضعف ایمان و نفاق آنان است.

سپس خداوند با لحنی استفهام انکاری میفرماید: آیا اینان از کافران عزت و سربلندی میطلبند؟ در حالی که عزت و قدرت و پیروزی، تماماً و منحصراً در دست خداوند است و هیچکس بدون خواست و اراده او نمیتواند به کسی عزت ببخشد یا از کسی سلب کند. هر که خداوند او را عزیز کند، هیچکس نمیتواند خوارش سازد و هر که را خداوند خوار کند، هیچکس نمیتواند عزیزش گرداند. بنابراین، طلب عزت از کافران، جهالت و بیخردی محض است، زیرا آنان مالک هیچ نفع و ضرری برای خود نیستند، چه رسد به دیگران.

فواید و پیامهای آیه:

• توحید در عزت: این آیه به ما میآموزد که عزت و سربلندی حقیقی تنها از آنِ خداوند است و مؤمن باید عزت خود را از خداوند بخواهد و به او تکیه کند، نه به قدرتهای مادی و انسانی.
• حفظ استقلال مسلمانان: مؤمنان نباید در هیچ شرایطی، کافران را به عنوان تکیهگاه و سرپرست خود برگزینند و استقلال دینی و سیاسی خود را با اتکا به بیگانگان از دست بدهند.
• نشانه ایمان راستین: دوستی با مؤمنان و برائت از کافران، از نشانههای ایمان راستین است و هر کس به این اصل پشت کند، در صف منافقان قرار میگیرد.
• آرامش و امید: مؤمن با دانستن اینکه عزت و قدرت همه در دست خداست، هرگز از یاری خداوند ناامید نمیشود و در برابر مشکلات و دشمنان، احساس ضعف و حقارت نمیکند.