سوره نساء — آیه 159

معانی کلمات:

• «أهل الکتاب»: یهود و نصارا.
• «لیؤمننّ به»: سوگند و تأکید بر ایمان آوردن به عیسی علیه السلام.
• «قبل موته»: پیش از مرگ آن شخص کتابی (یا بنابر قولی، پیش از مرگ عیسی علیه السلام).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خبر میدهد که هیچ‌یک از اهل کتاب (یهود و نصارا) باقی نمی‌ماند، مگر آنکه پیش از مرگ خود، به عیسی علیه السلام ایمان می‌آورد. این ایمان، هنگام نزول عیسی در آخر الزمان رخ می‌دهد؛ زمانی که او از آسمان فرود می‌آید و همه اهل کتاب - اعم از یهود و نصارا - به او ایمان می‌آورند و او را بنده و رسول خدا می‌دانند. یهودیان که او را دروغگو می‌پنداشتند و مسیحیان که او را پسر خدا می‌خواندند، در آن زمان به حقیقت پی می‌برند و ایمان حقیقی می‌آورند، اما این ایمانِ هنگام مشاهده مرگ، سودی برای آنان ندارد و تنها حجت را بر آنان تمام می‌کند.

سپس خداوند می‌فرماید که در روز قیامت، عیسی علیه السلام بر آنان شاهد و گواه خواهد بود. او شهادت می‌دهد که یهودیان او را تکذیب کردند و به او و مادرش پاکدامن، تهمت‌های ناروا زدند، و نیز شهادت می‌دهد که مسیحیان او را فرزند خدا خواندند و به او شرک ورزیدند. عیسی علیه السلام در آن روز، با گفتار و رفتار خود، از این اتهامات بیزاری می‌جوید و گواهی می‌دهد که او تنها بنده و فرستاده خدا بوده است.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه نشان می‌دهد که حقانیت عیسی علیه السلام و اسلام، در نهایت برای همگان آشکار خواهد شد و همه در برابر آن تسلیم می‌شوند، هرچند این تسلیم برای برخی دیر و بی‌فایده باشد.
• از این آیه می‌آموزیم که ایمانِ به هنگام مرگ و مشاهده عذاب، پذیرفته نیست؛ پس باید پیش از فرا رسیدن مرگ، به حق ایمان بیاوریم و عمل صالح انجام دهیم.
• این آیه بشارتی برای مؤمنان است که باطل هر چند گسترش یابد، سرانجام نابود می‌شود و حق پیروز می‌گردد و پیامبران الهی در روز قیامت گواه بر امت‌های خود خواهند بود.
• می‌آموزیم که پیامبران الهی از هر نسبتی که به آنان داده شود، مبرا هستند و در روز قیامت از شرک و کجروی امت‌های خود بیزاری می‌جویند و تنها بر عبادت خالصانه خداوند گواهی می‌دهند.