Sure Mü'min — Ayet 36

Kelime Anlamları:

• صرحًا: Yüksek, göğe doğru yükselen büyük bina, köşk veya kule.
• esbâb: Sebepler, yollar, vesileler; burada göğe ulaşmayı sağlayacak yollar ve kapılar anlamındadır.

Tefsir:

Firavun, Hz. Musa'nın kendisini Allah'a iman etmeye ve O'na kulluk etmeye çağıran davetine karşılık olarak, bu çağrıyı alaya alıp yalanlamak amacıyla veziri Hâmân'a dönerek şöyle dedi: "Ey Hâmân! Bana yüksek bir bina (kule) inşa et. Belki böylece göklere ulaşan yollara erişebilirim." Firavun'un amacı, bu yolla semanın kapılarına ulaşıp Musa'nın sözünü ettiği ilahı kendi gözüyle görmekti. O, Musa'nın "Sizin Rabbiniz göklerdedir" sözünü yalanlıyor ve "Ben, Musa'nın yalan söylediğini zannediyorum" diyordu. Firavun, bu sözleriyle halkını etkilemeye ve onları doğru yoldan saptırmaya çalışıyordu. Ancak onun bu kötü işi kendisine süslü gösterilmişti; o, batılını hak, hak olanı da batıl sanıyordu. Firavun'un bu hilesi ve tuzağı, onu sadece hüsrana ve helake sürükledi; ne dünyada ne de ahirette ona hiçbir fayda sağlamadı.

Ayetten Çıkarılan Faydalar:

1. İnsan, ne kadar güçlü ve imkân sahibi olursa olsun, Allah'ın kudreti karşısında acizdir. Firavun'un göğe çıkıp Allah'ı görmek istemesi, onun ne kadar cahil ve kibirli olduğunu gösterir. Mümin, bu kıssadan ders alarak Allah'ın büyüklüğü karşısında tevazu sahibi olmalıdır.
2. İnsan, batıl bir dava uğruna ne kadar çaba harcarsa harcasın, sonuçta hüsrana uğrayacaktır. Firavun'un tüm planları boşa çıkmış ve helak olmuştur. Bu, Müslümana hak üzere sebat etmenin ve Allah'a güvenmenin önemini öğretir.
3. Kibir ve inat, insanı gerçeği görmekten alıkoyar. Firavun, gerçeği görmek yerine kendi hevasına uydu ve sonunda pişmanlık duyduğu bir akıbete uğradı. Mümin, her zaman hakka teslim olmalı ve kibrin tuzağına düşmekten sakınmalıdır.
4. Allah'ı görmek dünyada mümkün değildir; O'na iman etmek, gayba iman etmektir. Bu ayet, müminin imanını gayba dayandırması gerektiğini ve Allah'ı dünyada görmek gibi bir iddianın batıl olduğunu hatırlatır.