سوره فصلت — آیه 22

## معانی واژگان

• تَسْتَتِرُونَ: پنهان میشدید، خود را پوشیده میداشتید (در برابر دید مردم).
• يَشْهَدَ: گواهی دهد.
• جُلُودُكُمْ: پوستهایتان (که در اینجا کنایه از اعضای بدن است).
• ظَنَنتُمْ: گمان بردید، باور کردید.

## تفسیر آیه

شما گناهکاران، هنگام ارتکاب گناهان و زشتیها، خود را از دید مردم پنهان میکردید تا شرمنده نشوید و آبرویتان نزد آنان حفظ شود. اما هرگز از خود نمیپرسیدید که مبادا گوشها، چشمها و پوستهایتان روز قیامت بر ضد شما گواهی دهند و اعمال زشتتان را فاش سازند. چرا که به شهادت این اعضا در آن روز باور نداشتید و آنها را بیخبر و بیاثر میپنداشتید.

آری، انگیزه شما از پنهانکاری، ترس از شهادت اعضای بدنتان نبود؛ بلکه گمان میکردید که خداوند از بسیاری از کارهای پنهانی شما آگاه نمیشود و علم او به همه جزئیات اعمال شما احاطه ندارد. همین گمان نادرست و خیال باطل، شما را به جرأت در گناه واداشت و مایه هلاکت و تباهیتان گردید.

## فواید و پیامهای آیه

1. احاطه کامل علمی خداوند: این آیه به زیبایی نشان میدهد که علم خداوند به تمام اعمال بندگان، حتی پنهانیترین آنها، احاطه کامل دارد و هیچ چیزی از او پوشیده نیست. این باور، انسان را به مراقبت از رفتار خویش دعوت میکند.
2. شهادت اعضا در قیامت: روز رستاخیز، اعضای بدن انسان (گوش، چشم، پوست و...) به فرمان خداوند شهادت میدهند و پرده از اعمال پنهان برمیدارند. این حقیقت، هشداری است برای پرهیز از گناه در خلوت و جلوت.
3. نکوهش گمان بد به خدا: بدگمانی به خداوند و تصور اینکه او از اعمال ما بیخبر است، ریشه بسیاری از گناهان و سرچشمه هلاکت است. مؤمن باید همواره به خداوند نیکگمان باشد و بداند که او شنوا و بیناست.
4. اهمیت مراقبه و خودسازی: این آیه مسلمانان را به تقوای الهی و مراقبت دائمی از اعمال و نیات خویش دعوت میکند تا با آگاهی از حضور همیشگی خداوند، زندگی پاک و پرهیزکارانهای داشته باشند.