سوره شوری — آیه 49

معانی کلمات:

• مُلک: فرمانروایی مطلق و تصرف کامل.
• یَهَبُ: میبخشد، عطا میکند.
• إِنَاثًا: دختران.
• الذُّکُورَ: پسران.

تفسیر آیه:

فرمانروایی مطلق آسمانها و زمین تنها از آنِ خداوند است؛ او مالک حقیقی همه چیز است و هیچکس در این ملک شریک او نیست. او هر چه را بخواهد و هر طور که بخواهد میآفریند و در آفرینش خود هیچ الزام و محدودیتی ندارد. اوست که به هر کس بخواهد دخترانی عطا میکند و به هر کس بخواهد پسرانی میبخشد. این بخشش بر اساس حکمت و مشیت اوست، نه بر اساس خواست و میل بندگان. هیچکس نمیتواند بر او اعتراض کند یا در تقدیر او دخالت نماید. خداوند در این آیه، انواع بخششهای خود را در مورد فرزندان بیان میکند: گاه فقط دختر میدهد، گاه فقط پسر، گاه هر دو را با هم عطا میکند و گاه کسی را عقیم میگذارد تا فرزندی نداشته باشد. او به همه این امور داناست و بر انجام هر کاری که اراده کند تواناست و هیچ چیزی او را ناتوان نمیسازد.

فواید و پیامهای آیه:

• تسلیم در برابر تقدیر الهی: انسان باید بداند که فرزنددار شدن یا نشدن، پسر یا دختر بودن، همه به دست خداست و او بر اساس حکمت و مصلحت خود چنین مقرر کرده است. پس نباید از داشتن دختر ناراحت شود یا پسر را بر دختر ترجیح دهد، چرا که هر دو نعمت الهی هستند.
• تقویت توحید و ایمان: این آیه یادآور میشود که مالکیت مطلق جهان از آنِ خداست و او هر طور که بخواهد در آن تصرف میکند. این باور، انسان را از وابستگی به غیر خدا رها میسازد و او را به توکل بر خداوند سوق میدهد.
• آرامش روحی: دانستن اینکه آفرینش فرزندان و تعیین جنسیت آنها به دست خدای حکیم است، دلهای والدین را آرام میکند و آنها را از نگرانی و اضطراب در این باره رهایی میبخشد.
• عدالت و حکمت الهی: خداوند در عطا کردن فرزندان، بر اساس علم و حکمت خود عمل میکند و هیچ تبعیضی در کار نیست. این آیه به انسان میآموزد که به قضای الهی راضی باشد و به آنچه خداوند مقرر کرده خشنود گردد.