Zuxruf surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• حَتَّى إِذَا جَاءَنَا: Qiyomat kuni Allohning huzuriga kelganda.
• يَا لَيْتَ: Orzu-istak bildirish, "qani edi" degan ma'noni anglatadi.
• بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ: Sharq bilan g'arb orasidagi masofa (ya'ni juda uzoq masofa).
• فَبِئْسَ الْقَرِينُ: Naqadar yomon hamroh, eng yomon sherik.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Rahmondan yuz o'girgan va shaytonni o'ziga hamroh qilib olgan kimsaning holatini bayon qilmoqda. Qiyomat kuni kelib, hisob-kitob uchun Allohning huzuriga yetib borgach, o'sha gunohkor banda o'ziga hamroh bo'lgan shaytonga qarab, afsus-nadomat bilan: "Qani edi, men bilan sen oramda sharq bilan g'arb orasidagi kabi uzoq masofa bo'lsa edi!" deydi. Chunki u endi haqiqatni ko'rib, shaytonning uni qanday yo'ldan ozdirganini va do'zaxga yetaklaganini anglaydi. Shu sababli u: "Sen naqadar yomon hamroh ekansan!" deb shaytonni qoralaydi.

Bu holat insonning dunyoda qilgan tanlovining oqibati ekanligini ko'rsatadi. U o'z ixtiyori bilan Rahmonning zikridan yuz o'girib, shaytonga ergashgan edi. Endi esa, oxiratda bu tanlovining achchiq natijasini ko'rib, pushaymon bo'ladi, ammo pushaymonlik unga foyda bermaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Inson dunyoda o'ziga hamroh tanlashda juda ehtiyot bo'lishi kerak, chunki yomon hamroh insonni halokatga yetaklaydi.
• Rahmonning zikridan yuz o'girish — shaytonga yo'l ochish demakdir. Allohdan uzoqlashgan qalb shaytonning makoniga aylanadi.
• Qiyomat kuni har bir inson o'z amallari va tanlovlari uchun javob beradi va pushaymonlik qiladigan kun kelishidan oldin tavba qilish lozim.
• Shayton insonning eng ashaddiy dushmani ekanini unutmaslik va undan doimo Allohga panoh tilab yashash kerak.
• Yaxshi hamroh — insonni Allohga yaqinlashtiradigan, yomon hamroh esa undan uzoqlashtiradigan zanjirdir. Shuning uchun solih do'stlar orttirish — diniy hayotning muhim qismidir.