Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 88

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَقِيلِهِ — «жана анын айтканы». Бул жердеги «анын» деп Мухаммед пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) айткан сөзү, башкача айтканда анын Раббисине болгон даттануусу (шагымы) айтылып жатат.
• يَا رَبِّ — «Оо, Раббим!» Бул пайгамбардын Раббисине кайрылып, жардам сурап, даттанган сөзү.
• إِنَّ هَٰؤُلَاءِ — «Чындыгында булар».
• قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ — «ыйман келтирбеген коом». Башкача айтканда, ага жиберилген нерсеге ишенбеген, кабыл албаган адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) өз коомуна болгон даттануусун жана алардын ыйман келтирбегенин билдирип жатат. Пайгамбар өзүнүн коому ага ишенбей, аны жалганга чыгарып, ага каршы чыгып жатканда, Раббисине кайрылып: «Оо, Раббим! Булар ыйман келтирбеген коом, аларга сен жиберген нерсеге ишенишпейт», — деп даттанган. Аллах Таала анын бул даттануусун жана айткан сөзүн угуп, билип турат. Бул аят пайгамбардын адамдардын каапырлыгына карата болгон кайгысын жана алардын туура жолго келиши үчүн болгон аракетин чагылдырат. Ошондой эле Аллах Тааланын пайгамбардын айткандарын угуп, билип турганын жана ага жардам берерин көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) өз коомуна болгон чоң кайгысын жана алардын ыйман келтиришин каалагандыгын көрсөтөт. Бул бизге пайгамбардын адамдарга болгон мээримин жана аларды туура жолго чакырган аракетин түшүнүүгө жардам берет.
• Аллах Таала пайгамбардын даттануусун угуп, ага жооп берерин билдирет. Бул бизге Аллах ар дайым биздин айткандарыбызды угуп, бизге жардам берерин жана бизди жалгыз калтырбасын түшүнүүгө мүмкүндүк берет.
• Аят бизге ыйман келтирбеген адамдарга карата сабырдуу болууну жана аларды туура жолго чакырууну үйрөтөт. Пайгамбар алардын каапырлыгына карабастан, алардын жакшылыгын каалап, Аллахка даттанган.
• Бул аят ислам дининин негизги баалуулуктарын — сабырдуулук, мээримдүүлүк жана Аллахка болгон ишенимди — чагылдырат. Бул баалуулуктар адамдарды исламга жакындатып, анын сулуулугун түшүнүүгө жардам берет.
• Ошондой эле, бул аят аркылуу биз Аллах Тааланын пайгамбарларга жана алардын үммөттөрүнө болгон камкордугун көрөбүз. Аллах ар дайым адилеттүү жана мээримдүү, ал эми ага ишенгендер үчүн жакшылык бар.