Zuxruf surasi — Oyat 88

Kalima ma'nolari:

• Qilihi – uning (Payg'ambarning) so'zi, shikoyati.
• Yorab – ey Robbim, ey Parvardigorim.
• La yu'minun – imon keltirmaydilar, ishonmaydilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning o'z Robbisiga qilgan shikoyatini bayon qilmoqda. U zot o'z qavmidan yuz o'girib, ularning takzib qilishlaridan (yolg'onchi deb atashlaridan) shikoyat qilib: "Ey Robbim, bu qavm imon keltirmaydigan qavmdir", dedilar. Ya'ni, ular Sening birligingga, meni ularga elchi qilib yuborganingga ishonmaydilar, da'vatimni qabul qilmaydilar. Alloh taolo Payg'ambarining bu so'zini, shikoyatini va uning qavmidan yuz o'girishini biladi. Bu oyatda Allohning ilmi hamma narsani, jumladan, Payg'ambarning holatini, uning qavmi tomonidan ko'rgan azob-uqubatlarini va ularning iymonsizligini to'liq qamrab olishi ta'kidlanmoqda. Bu Payg'ambarning Allohga bo'lgan ishonchi va tavakkulining ifodasidir – u zot hamma ishni Allohga topshirib, Uning hukmiga rozi bo'lganlar.

Foydalar:

• Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning o'z qavmidan shikoyat qilishlari – bu da'vatdagi qiyinchiliklarga qaramay, Allohga bo'lgan ishonch va tavakkulning namunasi. Bu bizga har qanday qiyinchilikda Allohga murojaat qilishni o'rgatadi.
• Alloh taoloning bandalarining holatidan, ularning so'zlaridan va hatto ichki kechinmalaridan to'liq xabardor ekanligi – mo'min qalbini taskin beradi, chunki u yolg'iz emas, Alloh uning ahvolini ko'radi va eshitadi.
• Iymonsizlik – eng og'ir holat ekanligi va Payg'ambarning bu dunyodagi eng katta qayg'usi o'z qavmining hidoyatga kelmasligi ekanligi, bizga dinni yetkazish va boshqalarni to'g'ri yo'lga chaqirish g'amxo'rligini o'rgatadi.
• Bu oyat mo'minlarga sabr qilishni va Allohning hukmiga rozi bo'lishni, natija Allohning ixtiyorida ekanini eslatadi.