Zuxruf surəsi — Ayə 88

Sözün izahı:

• وَقِيلِهِ — “və onun (Muhəmməd peyğəmbərin) sözü, deyib-şikayət etməsi” mənasındadır. Burada “qavl” sözü “qil” şəklində gəlmişdir ki, bu da Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) Rəbbinə üz tutub şikayət etməsini bildirir.
• يَا رَبِّ — “Ey Rəbbim!” deməkdir. Bu, Allaha yalvarış və sığınma ifadəsidir.
• إِنَّ هَٰؤُلَاءِ — “Həqiqətən, bunlar” mənasındadır; Peyğəmbərin öz qövmünə işarə edir.
• قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ — “iman gətirməyən bir qövmdür” deməkdir; yəni onlar Allahı və Onun göndərdiyi peyğəmbəri qəbul etmirlər.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Öz Peyğəmbərinin (sallallahu aleyhi və səlləm) qövmünə görə necə kədərləndiyini və Rəbbinə necə yalvardığını bizə xəbər verir. Peyğəmbər öz qövmünün haqqı yalan saymasından, ona iman gətirməməsindən çox əziyyət çəkirdi. O, ürəyinin dərinliyindən Allaha üz tutub deyirdi: “Ey Rəbbim! Həqiqətən, bunlar iman gətirməyən bir qövmdür.”

Bu sözlər Peyğəmbərin təvazökarlığını, səbirini və qövmünə olan şəfqətini göstərir. O, onların cəzalandırılmasını istəmirdi; əksinə, onların hidayətə gəlməsini arzulayırdı. Ona görə də Allaha yalvararaq onların iman gətirmədiyini bildirirdi. Uca Allah isə bu yalvarışı eşidir və bilir; çünki hər şey Onun elmindədir. Allah Öz Peyğəmbərinin qəlbinin nə çəkdiyini bilir və onu tək qoymur.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insanları haqqa dəvət edərkən çətinliklərlə üzləşə bilərik. Amma biz yenə də səbirli olmalı, Allaha yalvarmalı və insanların hidayəti üçün dua etməliyik. Peyğəmbərimiz bizim üçün ən gözəl nümunədir. O, iman gətirməyənlərə belə kin saxlamadı, əksinə onların xilası üçün Allaha yalvardı.

Ey mömin qardaş və bacılar! Gəlin bu ayədən ibrət götürək. Gəlin biz də ətrafımızdakı insanların iman gətirməsi üçün səbirli olub dua edək. Unutmayaq ki, hidayət yalnız Allahın əlindədir. Bizim vəzifəmiz isə gözəl sözlə, mehribanlıqla haqqı təbliğ etməkdir. Allah bizə bu yolda səbir və hikmət versin!