Surah Az-Zukhruf — Ẹsẹ 88

Ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílẹ̀ ìṣàlàyé:

• وَقِيلِهِ (wọ́ qīlihi): Ọ̀rọ̀ rẹ̀ àti ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ — ìyẹn ọ̀rọ̀ Ànábì Muhammadu (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Allāhu máa wà lórí rẹ̀).
• يَا رَبِّ (yā Rabbi): Ìpè Olúwa rẹ̀ — Allāhu.
• إِنَّ هَٰؤُلَاءِ (inna hā'ulā'i): Dájúdájú àwọn wọ̀nyí.
• قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ (qawmun lā yu'minūn): Àwọn ènìyàn tí kò gbàgbọ́.

Ìtumọ̀ Àyọ̀ náà:

Allāhu (tó ga jùlọ) ń sọ nípa ọ̀rọ̀ Ànábì Muhammadu (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Allāhu máa wà lórí rẹ̀) nígbà tí ó ń ṣàárò ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ fún Olúwa rẹ̀ nípa àwọn ènìyàn rẹ̀ tí wọ́n pè é ní òpùrọ́. Ó ń sọ pé: "Olúwa mi, dájúdájú àwọn wọ̀nyí jẹ́ àwọn ènìyàn tí kò gbàgbọ́ nínú ohun tí Ìwọ fi rán mi." Allāhu mọ̀ ọ̀rọ̀ yìí, ó sì ti gbọ́ ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀, nítorí pé òun ni Ẹni tí ó mọ ohun gbogbo tí ó ń ṣẹlẹ̀, àti pé òun ni ó ní ìmọ̀ wákàtí Ìkẹyìn àti ìmọ̀ gbogbo ọ̀rọ̀ tí ẹ̀dá ń sọ. Ànábì náà kò fi ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ pa ara rẹ̀, bí kò ṣe pé ó gbé e lé Allāhu, ó sì ń ṣàárò fún ìrànlọ́wọ́ àti ìtọ́sọ́nà fún àwọn ènìyàn rẹ̀.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń fàmọ́ra àti tí ó ń mú kí ènìyàn nífẹ̀ẹ́ Ìsìlámù àti Al-Ƙur'ānù:

1. Àpẹẹrẹ Ànábì nínú sùúrù àti ìrọ̀lẹ́: Ànábì Muhammadu (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Allāhu máa wà lórí rẹ̀) kò gbà àwọn ènìyàn rẹ̀ ní ọ̀tá, bí kò ṣe pé ó ń ṣàárò ẹ̀dùn ọkàn rẹ̀ fún Allāhu. Èyí ń kọ́ wa pé kí a máa gbé ẹ̀dùn wa lé Allāhu, kí a máa ṣe sùúrù, kí a má sì fi ipá mú ènìyàn wọ ìsìn.
2. Ìfẹ́ Ànábì fún àwọn ènìyàn rẹ̀: Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ń pè é ní òpùrọ́, ó ṣì ń ṣàárò wọn fún Allāhu, ó ń dúpẹ́ pé kí wọ́n gbàgbọ́. Èyí fi hàn pé ìsìn Ìsìlámù jẹ́ ìsìn ìfẹ́ àti ìdáríjì, kì í ṣe ìsìn ìkórìíra.
3. Ìmọ̀ Allāhu tí ó kún: Allāhu mọ gbogbo ọ̀rọ̀ tí a ń sọ, ó sì ń gbọ́ ẹ̀dùn ọkàn àwọn olùgbàgbọ́. Èyí ń fún wa ní ìrètí pé kò sí àdúrà tí ó sọnù, kò sí ẹ̀dùn tí Allāhu kò gbọ́.
4. Ìdí tí a fi ń gbàgbọ́: Àyọ̀ yìí ń jẹ́ kí a ronú pé ìgbàgbọ́ jẹ́ ọ̀nà ìyè, àìgbàgbọ́ sì jẹ́ òkùnkùn. Ẹni tí ó bá gbàgbọ́ ń rí ìmọ́lẹ̀, ẹni tí kò gbàgbọ́ sì ń rìn nínú òkùnkùn.
5. Ìtùnú fún àwọn tí ń ṣe iṣẹ́ ìwàásù: Ẹnikẹ́ni tí ó bá ń pe àwọn ènìyàn sí ọ̀nà Allāhu tí wọ́n kò gbà, kí ó mọ̀ pé àwọn Ànábì pẹ̀lú ti dojú kọ irú rẹ̀. Kì í ṣe ojúṣe rẹ̀ láti mú wọ́n gbàgbọ́, bí kò ṣe láti fi sùúrù pe wọ́n, kí ó sì gbé ọ̀rọ̀ lé Allāhu.
6. Ìfẹ̀ẹ́ Al-Ƙur'ānù: Al-Ƙur'ānù kò ṣe àkọsílẹ̀ ìtàn Ànábì nìkan, bí kò ṣe pé ó ń kọ́ wa ní ẹ̀kọ́ ìyè. Ó ń fi hàn pé Allāhu ń gbọ́ ẹ̀dùn ọkàn àwọn olùgbàgbọ́, ó sì ń dáhùn àdúrà wọn ní ọ̀nà tí ó dára jùlọ.