سوره زخرف — آیه 88

معانی کلمات:

• وَقِیلِهِ: گفتار و شکایت او (پیامبر صلی الله علیه وسلم)
• لَا یُؤْمِنُونَ: ایمان نمیآورند و باور نمیکنند

تفسیر آیه:

خداوند متعال از گفتار و شکایت پیامبرش محمد (صلی الله علیه وسلم) آگاه است؛ همان گفتاری که آن حضرت در پیشگاه پروردگار خود ابراز داشت و عرضه کرد: «پروردگارا! این قوم، قومی هستند که ایمان نمیآورند» یعنی به تو و به آنچه مرا با آن به سویشان فرستادی، باور نمیکنند و دعوت مرا نمیپذیرند. این شکایت، ابراز اندوه و ناراحتی پیامبر از سرسختی و لجاجت قومش در برابر دعوت حق بود، نه اعتراض به تقدیر الهی؛ بلکه بیانگر دلسوزی عمیق آن حضرت نسبت به سرنوشت قومش و حسرت بر بیایمانی آنان بود. خداوند در این آیه به پیامبرش اطمینان میدهد که از حال و گفتار او کاملاً آگاه است و سزای کافران را خواهد داد.

فواید و درسهای آیه:

1. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) الگوی کامل دلسوزی و مهربانی نسبت به امت است؛ او حتی برای کسانی که ایمان نمیآوردند نیز نگران و اندوهگین بود.
2. خداوند از تمام گفتارها و رازهای بندگانش آگاه است و هیچ سخنی از او پنهان نمیماند؛ این آگاهی، مایه آرامش مؤمنان و هشدار برای کافران است.
3. شکایت به درگاه خداوند در برابر سختیهای دعوت، سنت انبیاست و نشاندهنده توکل و اعتماد کامل به خداوند است.
4. دعوت به سوی حق، هرگز با ناامیدی همراه نمیشود؛ پیامبر با وجود تکذیب قومش، همچنان به دعوت ادامه داد و این درس بزرگی برای همه مبلغان دین است.
5. علم خداوند به همه امور، از جمله گفتار و رفتار بندگان، نشانه عظمت و کمال اوست و مؤمن را به مراقبت از اعمال و گفتار خود ترغیب میکند.