سورت مائده — آیت 103

د معنايي کلمې:

• بحیره: هغه اوښه چې د جاهلیت په زمانه کې به یې غوږ پرې کول، کله چې به یې پنځه ځله بچي کړي وو، بیا به یې نه سورلېده او نه به یې شیدې څښلې.
• سائبه: هغه اوښ چې د یوې نذر یا منّت په وجه به آزاد پرېښودل کېده، نو نه به سورلېده او نه به کارول کېده.
• وصیله: هغه ګډه (مېږه) چې که به یې نر او ښځینه دواړه بچي کړل، نو ویل به یې چې دا خپل ورور سره ورسېدله، نو د بتانو لپاره به یې نه ذبح کوله.
• حامي: هغه نر اوښ چې کله به یې اولاد اولاد وکړ، نو ویل به یې چې شا یې حامي (ساتل شوې) ده، نو نه به سورلېده او نه به کارول کېده.

تفسیر:

الله تعالیٰ دا څرګنده کړې چې هغه د دې څارویو څخه هېڅ یو هم د حرام په توګه نه دي مقرر کړي. الله تعالیٰ ټول څاروي حلال کړي دي، خو مشرکانو په خپله له خپلې خوا دې څارویو ته ځینې احکام وضع کړي وو، لکه د بحیرې غوږ پرې کول، سائبه آزاد پرېښودل، وصیله او حامي حرام ګڼل. دوی دا کارونه د بتانو د درناوي لپاره کول او دا یې الله تعالیٰ ته منسوبول چې ګواکې الله دې حرام کړي دي. الله تعالیٰ دا خبره په کلکه رد کړې او ویلي یې دي چې دا ټول د کافرانو دروغ او بهتان دی چې پر الله باندې تړي. د دوی اکثریت عقل نه لري، یعنې دوی د حق او باطل، حلال او حرام ترمنځ توپیر نه شي کولای، ځکه چې دوی د خپلو مشرانو او لویانو تقلید کوي او په خپل عقل سره فکر نه کوي.

فايدې:

1. الله تعالیٰ د بندګانو لپاره اسانتیا غواړي او هغه څه یې حلال کړي چې پاک او ګټور دي، او هغه څه یې حرام کړي چې ناپاک او ضررناک دي.
2. په دین کې نوي احکام جوړول او الله ته یې منسوبول لویه ګناه او دروغ دی، او مسلمان باید له دې څخه ځان وساتي.
3. اسلام د تقلید او کورنیو دودونو پر ځای پر عقل او دلیل باندې ولاړ دی، او انسان باید د حق او باطل ترمنځ توپیر وکړي.
4. دا آیت مونږ ته دا درس راکوي چې د الله تعالیٰ احکام په بشپړه توګه د حکمت او رحمت پر بنسټ دي، او مونږ باید پر هغه باندې باور ولرو او د هغه احکامو ته غاړه کیږدو.