مائدہ سۈرىسى — ئايەت 20

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• نېئمەت (نِعْمَةَ): ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلگەن ياخشىلىق، مەرھەمەت ۋە ئىنئام.
• ئەنبىيا (أَنبِيَاءَ): پەيغەمبەرلەر، ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىنى يەتكۈزىدىغان مۇقەددەس كىشىلەر.
• مۇلۇك (مُّلُوكًا): پادىشاھلار، يەنى ئۆز ئىشىغا ئۆزى ئىگە بولغان، باشقىلارغا قۇل بولمىغان كىشىلەر.
• ئالەمىين (الْعَالَمِينَ): جاھانلار، پۈتۈن مەخلۇقاتلار؛ بۇ يەردە مەلۇم زاماندىكى كىشىلەر مەنىسىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆز قەۋمى بەنى ئىسرائىلغا ئېيتقان سۆزلىرىنى ئەسلىتىدۇ. مۇسا ئەلەيھىسسالام قەۋمىگە: «ئى قەۋمىم! ئاللاھنىڭ سىلەرگە بەرگەن نېئمەتلىرىنى قەلبىڭلار ۋە تىلىڭلار بىلەن ئەسلىڭلار» دېدى. ئۇ نېئمەتلەرنىڭ بىرىنچىسى: ئاللاھ سىلەرنىڭ ئاراڭلاردا پەيغەمبەرلەرنى پەيدا قىلدى، ئۇلار سىلەرنى ھىدايەت يولىغا چاقىردى. ئىككىنچىسى: سىلەرنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە قۇل بولۇپ قالغان ھالەتتىن قۇتقۇزۇپ، ئۆز ئىشىڭلارغا ئۆزۈڭلار ئىگە بولىدىغان، خىزمەتچى ۋە ياردەمچىلىرى بار پادىشاھلارغا ئايلاندۇردى. ئۈچىنچىسى: ئاللاھ سىلەرگە مەننۇ سالۋا (بەدەننىڭ شىرىنى ۋە بۆدۈنىسى)، بۇلۇت بىلەن سايە قىلىش، دېڭىزنى يېرىش قاتارلىق ئۇلۇغ نېئمەتلەرنى بەردى — بۇ نېئمەتلەرنى ئۆز زامانىڭلاردىكى ھېچقانداق ئادەمگە بەرمىگەن ئىدى. بۇ ئايەت شۇنىمۇ كۆرسىتىدۇكى، ئىسرائىل ئەۋلادلىرى ئەسلىدە ئۆز ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا قارشى چىققانلىقىنى بىلىشى كېرەك ئىدى؛ شۇنىڭدەك، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىمۇ ئۇنىڭغا قارشى چىقتى. بۇ ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىش ۋە ئۇنىڭ قەلبىنى تىنچلاندۇرۇش ئۈچۈن نازىل بولغان.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تەئالا ئۆز بەندىلىرىگە بەرگەن نېئمەتلىرىنى ئەسلىشىنى ۋە شۈكرى قىلىشىنى بۇيرۇيدۇ؛ نېئمەتنى ئەسلىش ئىماننى كۈچەيتىدۇ ۋە قەلبنى يۇمشىتىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئەڭ ئۇلۇغ نېئمەتلىرىنىڭ بىرى — پەيغەمبەرلەرنىڭ ئەۋەتلىشىدۇر؛ ئۇلار كىشىلەرنى زۇلمەتتىن نۇرغا، گۇمراھلىقتىن ھىدايەتكە يېتەكلەيدۇ.
• ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ ھالىتىنى ئۆزگەرتىشكە قادىر: قۇل بولغان قەۋمنى پادىشاھ دەرىجىسىگە كۆتۈرۈش ئۇنىڭ قۇدرىتىنىڭ دەلىلىدۇر. بۇ مۇسۇلمانلارغا ئۈمىد بېغىشلايدۇ — قىيىنچىلىق ئارقىسىدا يېنىكلىك بار.
• ئۆتمۈش ئۈممەتلەرنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە قارشى چىققانلىقىدىن ئىبرەت ئېلىش كېرەك؛ ئىمان ۋە ئىتائەت يولىدا چىڭ تۇرۇش لازىم.
• ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىنى تىلغا ئېلىش ۋە ئۇنىڭغا شۈكرى قىلىش ئىنساننى ئىسلامغا ۋە قۇرئانغا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ؛ چۈنكى قۇرئان كەرىم ئىنساننى ھەمىشە ئويلىنىشقا، شۈكرى قىلىشقا ۋە ياخشىلىق يولىدا مېڭىشقا چاقىرىدۇ.