سوره مائده — آیه 25

معانی کلمات:

• لا أملک: نمیتوانم و اختیاری ندارم.
• فافرُق: پس جدایی بینداز و داوری کن.
• الفاسقین: خارجشدگان از طاعت خداوند.

تفسیر آیه:

حضرت موسی علیهالسلام وقتی دید بنیاسرائیل از فرمان خداوند سرپیچی میکنند و به دستور او برای ورود به سرزمین مقدس گردن نمینهند، با فروتنی و تضرع به درگاه پروردگار عرضه داشت: «پروردگارا! من جز بر خودم و برادرم هارون هیچ اختیاری ندارم و نمیتوانم آنان را به اطاعت وادارم. پس میان ما و این قوم نافرمان و گناهکار داوری کن و جدایی بینداز.» این درخواست به معنای آن بود که خداوند میان او و قوم سرکش جدایی اندازد و هر گروه را به سزای عمل خود برساند؛ چرا که موسی و هارون وظیفه خود را در ابلاغ پیام الهی انجام داده بودند و دیگر مسئولیت سرپیچی قوم بر عهده آنان نبود.

فواید و پیامهای آیه:

• پیامبران الهی هرچند مقام والایی دارند، اما در برابر اراده و اختیار مردم، تنها میتوانند هدایت و دعوت کنند و اجبار و قهر در اختیار آنان نیست؛ پس مسئولیت انسان در برابر انتخابهایش بر عهده خود اوست.
• ادب دعا و توسل به درگاه الهی را میآموزیم که انسان در مشکلات، به جای تکیه بر قدرت خود، به خدا پناه ببرد و از او داوری عادلانه بخواهد.
• این آیه نشان میدهد که جدایی از اهل فسق و گناه، گاه ضروری است و مؤمن باید از آلودهشدن به گناهان دیگران پرهیز کند و در برابر نافرمانیها، تسلیم نشود.
• توکل بر خدا و رضایت به قضای او، آرامشبخش دلهای مؤمنان است و انسان را از یأس و ناامیدی نجات میدهد.