Sure Mâide — Ayet 25

Kelime Anlamları:

• Lâ emlikü: Sahip olamam, gücüm yetmez, elimde değildir.
• İllâ nefsî: Kendimden başkasına.
• Fe’fruk: Ayır, hükmet, aramızı aç.
• El-kavmil-fâsikîn: Allah’ın emrinden çıkan, itaatten ayrılan, günaha dalan topluluk.

Tefsir:

Hz. Mûsâ (a.s.), kavmi olan İsrâiloğulları’nın Allah’ın emrine karşı geldiklerini, savaşma emrini reddedip korkaklık gösterdiklerini ve bu konuda kendisine karşı geldiklerini görünce, bütün beşerî çaresizliğiyle Rabbine yöneldi ve şöyle dedi: "Rabbim! Ben kendi nefsimden ve kardeşim Hârûn’dan başkasına söz geçiremiyorum. Onların kalplerine sözüm işlemiyor, davetime kulak vermiyorlar. Artık benim elimden bir şey gelmez. Sen, bizimle bu fasık topluluk arasında hükmünü ver, aramızı ayır!"

Bu dua, bir peygamberin ümitsizliğe düşmeden, işin sonucunu Allah’a havale ederek teslimiyetini gösterir. Mûsâ (a.s.), kavminin ısrarını ve inatlarını görünce, onları hidayete erdirmekten âciz olduğunu itiraf etmiş, ancak bu acziyetini bir şikâyet değil, bir niyaz hâline getirmiştir. "Fâsikîn" ifadesi, bu topluluğun sadece savaştan kaçmakla kalmayıp, Allah’ın emrine karşı gelmek suretiyle ilâhî sınırları çiğnediklerini, yoldan çıktıklarını ve bu yüzden azabı hak ettiklerini bildirir.

Hz. Mûsâ’nın bu duasında bizim için çok önemli dersler vardır: İnsan, elinden geleni yaptıktan sonra sonucu Allah’a bırakmalıdır. Çünkü hidayet ancak Allah’ın elindedir. Peygamber bile olsa, bir kimse ancak kendi iradesine sahiptir; başkalarını zorla doğru yola getiremez. Bu yüzden Müslüman, tebliğ görevini yaparken sonucu düşünmeden sabretmeli ve işi Allah’a havale etmelidir. Ayrıca bu ayet, toplum içinde fitne ve fesat yayanlara karşı Allah’tan adalet ve ayrım talep etmenin meşru olduğunu gösterir. Mümin, zalimlerin ve fasıkların karşısında boyun eğmez; onlardan uzaklaşmayı ve Allah’ın hükmünü beklemeyi bilir.

Bu dua, aynı zamanda kardeşlik bağının önemini de vurgular: Mûsâ (a.s.), kardeşi Hârûn’u yanına alarak "ben ve kardeşim" demiş, birlik ve beraberliğin, hak davada yalnız olmadığının mesajını vermiştir. Biz de hayatımızda hak üzere kardeşlerimizle omuz omuza olmalı, zorluklar karşısında Allah’a sığınmalı ve O’nun adaletinden asla ümit kesmemeliyiz. Çünkü Allah, kendisine yönelen kullarının duasını işitir ve en güzel şekilde karşılık verir.