سوره مائده — آیه 71

### معانی واژگان

• حَسِبُوا: پنداشتند، گمان کردند.
• فِتْنَةٌ: در اینجا به معنای عذاب و کیفر الهی است.
• فَعَمُوا: پس کور شدند (از دیدن حق و هدایت).
• وَصَمُّوا: و کر شدند (از شنیدن حق و پذیرش آن).
• تَابَ اللَّهُ عَلَیهِمْ: خداوند توبه‌شان را پذیرفت و رحمت خود را شامل حالشان کرد.

### تفسیر آیه

این آیه به سرگذشت بنی‌اسرائیل اشاره دارد؛ گروهی از آنان که پیمان‌شکنی کردند، پیامبران را تکذیب نمودند و حتی برخی از آنان را به قتل رساندند. آنان گمان کردند که این گناهان بزرگ، هیچ پیامد و کیفر الهی در پی نخواهد داشت و به همین خاطر در گمراهی و سرکشی خود غوطه‌ور ماندند. این پندار غلط، آنان را به‌تدریج از دیدن حقایق و نشانه‌های هدایت کور کرد و از شنیدن سخنان پیامبران و پذیرش دعوت حق کر ساخت؛ به‌گونه‌ای که نه از عبرت‌های گذشته پند گرفتند و نه از آیات روشن الهی بهره بردند.

با این حال، خداوند به فضل و رحمت خود، توبه‌شان را پذیرفت و آنان را مورد بخشش قرار داد. اما پس از این نجات و بخشایش، بسیاری از آنان بار دیگر به کفر و طغیان بازگشتند؛ آن‌ها دوباره از پذیرش حق کور شدند و از شنیدن موعظه‌ها و هشدارهای پیامبران کر ماندند. این بار نیز آنان در برابر نشانه‌های روشن الهی، نه‌تنها هدایت نشدند، بلکه در برابر حق، لجاجت و عناد ورزیدند.

در پایان آیه، خداوند به بندگانش اطمینان می‌دهد که او به تمام اعمال آنان بیناست؛ هیچ کار نیک یا بدی از او پنهان نمی‌ماند و هر کس را مطابق کردارش سزا خواهد داد. این هشدار، هم برای بنی‌اسرائیل است و هم برای همه انسان‌ها تا بدانند که خداوند از همه چیز آگاه است و پاداش و کیفر او بر اساس عدالت کامل است.

### فواید و پیام‌های آیه

1. پرهیز از فریب‌خوردن به مهلت الهی: انسان نباید گمان کند که تأخیر در کیفر، نشانه رضایت خداوند است؛ بلکه این مهلت، فرصتی برای توبه و بازگشت است.
2. توبه همیشه راه نجات است: حتی پس از گناهان بزرگ، اگر انسان با صداقت به درگاه خدا بازگردد، خداوند توبه او را می‌پذیرد و رحمت خود را شامل حالش می‌کند.
3. هشدار درباره عودت به گناه: توبه واقعی باید با پایداری بر حق همراه باشد؛ بازگشت دوباره به گناه، نشانه ضعف ایمان و دوری از رحمت الهی است.
4. علم و آگاهی کامل خداوند: این آیه به ما می‌آموزد که هیچ عملی از دید خداوند پنهان نیست؛ پس باید مراقب رفتار و کردار خود باشیم و بدانیم که همه اعمال ما ثبت و مورد محاسبه قرار می‌گیرد.
5. عبرت از سرگذشت پیشینیان: داستان بنی‌اسرائیل برای ما درس است که نافرمانی و پیمان‌شکنی، انسان را به کوری و کری معنوی می‌کشاند و از درک حقایق بازمی‌دارد.