مائدہ سۈرىسى — ئايەت 78

1) ئايتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لُعِنَ: رەھمەتتىن قوغىلىدى، يەنى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن يىراق قىلىندى.
• عَلَىٰ لِسَانِ: ...نىڭ تىلى ئارقىلىق، يەنى ...نىڭ ئېيتقان سۆزىدە.
• دَاوُودَ: داۋۇد ئەلەيھىسسالام، ئۇنىڭغا زەبۇر كىتابى نازىل قىلىنغان.
• عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ: ئىيسا ئىبنى مەريەم ئەلەيھىسسالام، ئۇنىڭغا ئىنجىل كىتابى نازىل قىلىنغان.
• عَصَوا: ئاسىيلىق قىلدىلار، بۇيرۇقلارغا بويسۇنمىدىلار.
• يَعْتَدُونَ: چەكتىن ئاشتىلار، ھەددىدىن ئۆتتىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە بىزگە شۇنى خەۋەر قىلىدۇكى، بەنى ئىسرائىلدىن كاپىر بولغان كىشىلەر ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن قوغىلىدى. بۇ قوغۇنلۇق ئۇلارنىڭ تىلىدا ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالا داۋۇد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلغان زەبۇر كىتابىدا ۋە ئىيسا ئىبنى مەريەم ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلغان ئىنجىل كىتابىدا ئېلان قىلىندى. يەنى بۇ كىتابلاردا ئۇلارنىڭ رەھمەتتىن قوغىلىدىغانلىقى خەۋەر قىلىنغان ئىدى.

ئۇلارنىڭ بۇنداق قوغۇنلۇققا ئۇچرىشىنىڭ سەۋەبى: ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئاسىيلىق قىلدى ۋە ئاللاھ بەلگىلىگەن چەكلەردىن ئۆتۈپ، ھارام قىلىنغان نەرسىلەرگە تاجاۋۇز قىلدى. ئۇلار پەقەت بىر-ئىككى قېتىم ئەمەس، بەلكى داۋاملىق ئاسىيلىق قىلىپ، تاجاۋۇزچىلىقنى ئادەت قىلىۋالغان ئىدى.

بەزى مۇپەسسىرلەرنىڭ بايان قىلىشىچە، داۋۇد ئەلەيھىسسالام ئەيلىيە شەھىرىنىڭ ئاھالىسىنى قوغىغان، شۇنىڭ بىلەن ئۇلار مايمۇن شەكلىگە ئۆزگەرتىلگەن؛ ئىيسا ئەلەيھىسسالام بولسا ئاسماندىن تاماق تەلەپ قىلغان جامائەتنى قوغىغان، شۇنىڭ بىلەن ئۇلار چوشقا شەكلىگە ئۆزگەرتىلگەن. بۇ ئۆزگىرىش ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ ھارام قىلغان نەرسىلىرىگە تاجاۋۇز قىلغانلىقىنىڭ جازاسى ئىدى.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ئادىل ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر. ئۇ ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ قىلمىشلىرىنى خاتىرىلەپ، كېيىنكىلەرگە ئىبرەت قىلىپ بايان قىلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئادىللىقىنى ۋە ھېكمىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاسىيلىق ۋە تاجاۋۇزچىلىق ئىنساننى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن يىراقلاشتۇرىدۇ. بەنى ئىسرائىلنىڭ ئەجدادلىرى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلماي، ئاسىيلىقنى داۋاملاشتۇرغانلىقى ئۈچۈن قوغۇنلۇققا ئۇچرىدى. بۇ بىزگە ئۈچۈن چوڭ ئىبرەتتۇر.
• ئىسلام دىنى بىزنى ئاسىيلىقتىن ۋە ھەددىدىن ئۆتۈشتىن چەكلەيدۇ. ئاللاھ تائالا بىزگە ئەڭ ياخشى يولنى كۆرسەتتى، بىز بۇ يولدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز كېرەك.
• ئاللاھ تائالا تەۋبە قىلغۇچىلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ. ئەگەر ئىلگىرىكى ئۈممەتلەر ئاسىيلىقتىن قايتىپ تەۋبە قىلغان بولسا، ئاللاھ ئۇلارنى كەچۈرەتتى. بۇ بىزگە ئۈمىد بېغىشلايدۇ.
• قۇرئان كەرىم ئىلگىرىكى كىتابلارنىڭ ھەقىقىي خەۋەرلىرىنى بىزگە يەتكۈزىدۇ. بۇ قۇرئاننىڭ ئىلاھىي كىتاب ئىكەنلىكىنىڭ دەلىلىدۇر. بىز قۇرئاننى ئوقۇپ، ئۇنىڭدىكى ئىبرەتلەردىن پايدىلىنىشىمىز كېرەك.