Аз-Зарият сүрөсү — Аят 13

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يَوْمَ — күнү, башкача айтканда кыямат күнү.
• يُفْتَنُونَ — азапталышат, кыйналышат, от менен сыналышат деген мааниде. Бул сөздүн негизги мааниси «сыноо», «тазалоо» болуп, бул жерде отко салынып азап тартуу маанисинде келген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят кыямат күнүндөгү каапырлардын жана күнөөкөрлөрдүн абалын сүрөттөйт. Ал күнү алар тозок отунун үстүндө азапталышат. Алар отко киргизилип, күйгүзүлүп, азаптын эң оор түрүн тартышат. Ошол учурда аларга: «Мына, силер дүйнөдө эле элестетип, шашылып күткөн азабыңарды татыңар!» — деп айтылат. Бул алардын дүйнөдө кылган иштерине жараша алыша турган акыбети. Алар дүйнөдө акыйкатты четке кагып, пайгамбарларды жалганга чыгарып, кыяматты эстеп, ага ишенбей өткөн эле. Эми ошол күнү алар өз көздөрү менен көрүп, өз денелери менен тартып, азаптын чыныгы жүзүн билишет. Бул аят алардын суроосуна жооп катары келген: алар «кыямат качан болот?» — деп сурашкан эле, Аллах аларга кыямат күнү алар от үстүндө азап тартышарын билдирүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Кыямат күнүнүн чындыгы: Бул аят кыямат күнүнүн сөзсүз болорун жана ал күнү ар бир адам өз ишине жараша жооп берерин эскертет. Бул бизди дүйнө жашоосуна алданып калбоого чакырат.
• Азаптын реалдуулугу: Тозок оту жөн гана элестөө эмес, ал чыныгы жана оор азап. Бул аят адамды күнөөдөн сактанууга, жакшылыкка умтулууга түрткү берет.
• Аллахтын адилеттиги: Ар ким кылганына жараша сыйлык же жаза алат. Бул Аллахтын адилет соту экенин көрсөтөт жана ага ишенүүнү бекемдейт.
• Тобо кылууга чакырык: Аят азапты эскертип, адамды тобо кылууга, кечирим суроого жана жакшылык иштерди көбөйтүүгө чакырат. Бул — ыймандуу адам үчүн зор мүмкүнчүлүк.
• Курандын акыйкаттыгы: Куран кыямат жана азап жөнүндө так маалымат берип, адамды туура жолго багыттайт. Бул Курандын ишенимдүү булак экенин дагы бир жолу далилдейт.

Ошондуктан, бул аят бизди дүйнөнүн убактылуу жашоосуна берилип кетпей, акыретти эстен чыгарбоого, жакшылык кылууга жана Аллахтын буйруктарын аткарууга үндөйт.