سوره ذاریات — آیه 13

معانی کلمات:

• یُفْتَنُونَ: در اینجا به معنای عذاب و آزمایش با آتش سوزان است؛ ریشه آن «فتن» به معنای سوزاندن در آتش و نیز آزمودن است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در پاسخ به سؤال کافران که با تمسخر میپرسیدند: «روز جزا کی فرا میرسد؟» میفرماید: آن روز، روزی است که آنان بر آتش عذاب میشوند و با حرارت سوزان آن آزمایش و پالایش میگردند. در آن روز، آتش دوزخ آنان را از هر سو فرا میگیرد و عذاب الهی به تمام وجودشان میرسد. این عذاب، نتیجهٔ استهزای آنان به وعدههای الهی و تعجیل در درخواست عذاب در دنیا بود؛ پس به آنان گفته میشود: «بچشید عذاب خود را که در دنیا به شتاب میخواستید!» این آیه بیانگر حتمیت وقوع روز جزاست و روشن میسازد که هیچ راه فراری از عذاب الهی برای منکران وجود ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• حتمیت روز جزا: هیچکس از عدالت الهی گریزی ندارد و تمام اعمال انسانها در آن روز سنجیده و جزا داده میشود؛ پس باید برای آن روز آماده بود.
• پرهیز از استهزای دین: مسخره کردن وعدههای الهی و تمسخر مؤمنان، انسان را به عذاب سختی دچار میکند؛ پس باید از این صفت زشت دوری جست.
• آتش، نتیجهٔ اعمال: عذاب آتش در آخرت، بازتاب مستقیم گناهان و سرکشیهای انسان در دنیاست؛ بنابراین هر کس با اعمال خود، سرنوشت خویش را رقم میزند.
• فرصت توبه: تا زمانی که در دنیا هستیم، درِ توبه و بازگشت به سوی خداوند باز است؛ پس باید پیش از فرا رسیدن آن روز، از خطاهای خود پشیمان شویم و به رحمت الهی پناه ببریم.