سوره ذاریات — آیه 14

معانی کلمات:

• فِتْنَتَکُمْ: عذاب و آزمون شما؛ در اینجا به معنای عذاب آتش سوزان است.
• تَسْتَعْجِلُونَ: شتاب می‌خواستید و به عجله طلب می‌کردید؛ یعنی با تمسخر و استهزاء می‌گفتید: «پس عذاب را زودتر بیاور!»

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ جزا، هنگامی که کافران و منکرانِ عذاب، در آتش سوزان افکنده می‌شوند و سوزش آن را با تمام وجود احساس می‌کنند، به آنان خطاب می‌شود: «بچشید عذاب و کیفر خود را! این همان چیزی است که در دنیا با تمسخر و استهزاء، شتاب در آمدنش را می‌خواستید و به پیامبران می‌گفتید: اگر راست می‌گویید، عذابی را که وعده می‌دهید بر ما نازل کنید.» پس اکنون آن عذابی که به شوخی و ریشخند، تعجیل آن را می‌طلبیدید، به شما رسیده است و باید طعم تلخ آن را بچشید. این جمله، سرزنش و توبیخی است که بر دل آنان می‌نشیند و حسرت و پشیمانی را در وجودشان شعله‌ور می‌سازد، اما دیگر راه بازگشتی نیست.

فواید و پیام‌های آیه:

• هشدار درباره استهزاء به وعده‌های الهی: هرگز نباید وعده‌های خداوند، چه در مورد پاداش و چه در مورد عذاب، را به سخره گرفت؛ زیرا خداوند به وعده خود قطعاً وفا می‌کند و دیر کردنِ عذاب، نشانه‌ای بر نبودِ آن نیست.
• عدالت و حکمت الهی در کیفر: عذاب الهی نه ظلم است و نه بی‌حکمت؛ بلکه نتیجه مستقیم اعمال و خواسته‌های خود انسان‌هاست. آنان که با تمسخر، عذاب را می‌خواستند، اکنون با همان خواسته خود مواجه می‌شوند.
• اهمیت توبه و بازگشت در دنیا: این آیه به انسان می‌آموزد که فرصت دنیا را غنیمت شمارد و پیش از فرا رسیدن روزی که هیچ عذری پذیرفته نیست، به درگاه خداوند توبه کند و از استهزاء به دین و آیات الهی بپرهیزد.
• آرامش دل مؤمنان: مؤمنان با دانستن این حقیقت که عذاب الهی برای مستکبران و مسخره‌کنندگان حتمی است، دلشان آرام می‌گیرد و با صبر و استقامت، راه حق را ادامه می‌دهند و بدانند که وعده الهی هرگز تخلف‌ناپذیر نیست.