سوره ذاریات — آیه 53

معانی کلمات:

• أَتَوَاصَوْا: آیا یکدیگر را سفارش کردهاند و به یکدیگر وصیت نمودهاند؟
• طَاغُونَ: جمع «طاغی» به معنای سرکش و متجاوز از حد، کسانی که از فرمان خدا سرپیچی کرده و در طغیان و سرکشی غوطهورند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، کافران و مشرکان را مورد سرزنش و توبیخ قرار میدهد و میفرماید: آیا این کافرانِ متقدم و متأخر، یکدیگر را به تکذیب پیامبران سفارش کرده بودند و همگی بر این کار اتفاق نظر داشتند؟! هرگز چنین نیست؛ بلکه آنان قومی طغیانگر و سرکش هستند که دلها و اعمالشان در کفر و طغیان همانند یکدیگر است. همانگونه که پیشینیانشان پیامبران را تکذیب کردند، اینان نیز بدون هیچ وصیت و سفارشی، از روی سرکشی و طغیانگری، پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) را تکذیب نمودند. این تشابه در کفر و عناد، نه از روی توافق و وصیت، بلکه ریشه در طغیان و سرکشی مشترک آنان دارد که آنان را به یک مسیر سوق داده است.

فواید و پیامهای آیه:

• طغیان و سرکشی در برابر حق، ریشه بسیاری از گمراهیها و تکذیب پیامبران است؛ پس باید از این خصلت زشت دوری کنیم.
• تشابه قلوب گناهکاران در طول تاریخ، نشانهای از فطرت پاک انسانی است که با طغیان، آلوده و منحرف میشود؛ پس باید مراقب قلب خود باشیم.
• قرآن کریم با بیان سرنوشت کافران طغیانگر، ما را به عبرت گرفتن از تاریخ و پرهیز از تکبر و سرکشی دعوت میکند تا در زمره بندگان صالح و مطیع خداوند قرار گیریم.