Nəcm surəsi — Ayə 35

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَعِندَهُ: "Yanındamı?", "onun yanında varmı?" mənasındadır. Burada soru forması təkzib (inkar) məqsədi daşıyır.
• عِلْمُ الْغَيْبِ: Qeybi bilmək — yəni insanların gözündən gizli olan, gələcəkdə baş verəcək şeyləri bilmək.
• فَهُوَ يَرَىٰ: "O görürmü?" — yəni qeybi bilməsinə əsaslanaraq hər şeyi görüb şahid olurmu?

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allah yolunda xərcləməkdən çəkinən, malını saxlayan və bunu haqlı göstərməyə çalışan bir kimsəyə cavab olaraq nazil olmuşdur. Belə bir insan sanki deyirdi ki, "Mənim malım azalacaq, ona görə vermirəm". Halbuki bu cür düşünmək yalnız qeybi bilənə — Allaha məxsusdur.

Sual verilir: Məgər bu şəxsin yanında qeyb elmi varmı ki, o, gələcəyi görüb bilir və deyir ki, "bu mal əlimdən çıxsa, mənə heç nə qalmaz"? Əlbəttə ki, yox! Heç bir insan gələcəyi, qeybi bilə bilməz. Qeybi yalnız Allah bilir. Deməli, onun bu iddiası əsassızdır. Əslində isə o, sadəcə xəsislik edir, malını Allah yolunda verməkdən çəkinir və bunu bəhanələrlə ört-basdır etməyə çalışır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan heç bir zaman "sabah nə olacaq, malım azalarmı, kasıb düşərmiyəm?" deyə qeybi bildiyini iddia edə bilməz. Ruzini verən, artıran və azaldan yalnız Allahdır. İnsanın vəzifəsi isə Allaha güvənib, Onun yolunda comərdlik göstərməkdir.

Ey insan! Bil ki, sənin əlindəki mal sənin deyil, əmanətdir. Onu saxlayıb xəsislik etməklə qazanc əldə etməzsən; əksinə, Allah yolunda paylaşmaqla həm savab qazanar, həm də bərəkət taparsan. Qeybi bilmək iddiası isə insanı yalnız zəlalətə aparır. Gəl, Quranın nuruna qulaq as, comərdliyi öyrən və Allahın verdiyi ruzidən Onun razı qalacağı şəkildə istifadə et. Unutma ki, verən də, saxlayan da, artıran da, azaldan da yalnız Allahdır.