Ан-Наджм сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• وَأَن — «және... екенін» деген мағынада, алдыңғы аяттармен жалғастырып, тағы бір маңызды қағиданы білдіреді.
• لَيْسَ لِلْإِنسَانِ — «адамға жоқ», яғни адам баласына тиесілі емес.
• إِلَّا مَا سَعَىٰ — «тек өзінің еңбегімен істегенінен басқа», мұндағы «سَعَىٰ» сөзі «еңбек етті, тырысты, әрекет жасады» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят адам баласының тек өзінің істеген ісінің нәтижесін ғана алатынын, яғни әркім өз еңбегінің жемісін көретінін баяндайды. Біреудің жасаған күнәсі үшін басқа адам жауапкершілік көтермейтіні сияқты, біреудің жақсылығы үшін де басқа адам сауапқа кенелмейді. Әр адам өзінің ниетімен және нақты іс-әрекетімен ғана Алланың алдында сыйлық алады. Яғни адамның рухани жетістігі, сауабы мен дәрежесі — оның өз қолымен жасаған игілікті істеріне және шынайы ниетіне тікелей байланысты. Бұл — Алланың әділдігінің көрінісі: ешкім басқаның еңбегімен құтылмайды, ешкім басқаның күнәсімен жазаланбайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Әр адам өз ісі үшін жауапты екенін біліп, жақсылыққа ұмтылуы керек.
• Ислам діні әділдікке негізделгенін, ешкімге өзгелердің ісі арқылы зиян немесе пайда келмейтінін көрсетеді.
• Адам өз еңбегімен, шынайы ниетімен және табандылығымен Алланың разылығына жете алады.
• Бұл аят адамды жалқаулықтан сақтандырып, өз өмірі үшін жауапкершілік алуға шақырады.
• Әрбір жасалған игі іс, тіпті кішкентай болса да, Алланың алдында ескерусіз қалмайды — бұл мұсылманды үмітпен және қуанышпен өмір сүруге жетелейді.