Ар-Рахман сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَّا — «болмас үшін», «көрсетпеу үшін» деген мағынадағы болымсыздық жалғауы.
• تَطْغَوْا — «طَغَى» етістігінен алынған, мағынасы: шектен шығу, әділетсіздік жасау, асыра сілтеу.
• الْمِيزَان — таразы, өлшем; сонымен қатар әділет, теңдік мағынасында да қолданылады.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта адамдарға таразыны әділ ұстауды бұйырып, одан шектен шығуға, яғни әділетсіздікке жол бермеуге шақырады. Яғни, біреуге өлшеп берген кезде оның құқығын кемітпеу, алаяқтық жасамау, таразыны бұрмаламау керек. Әділдік — адамдар арасындағы сенім мен тыныштықтың негізі. Кімде-кім өлшемде немесе салмақта әділетсіздік жасаса, ол Алланың белгілеген шекарасынан шығып, өзгелердің хақысына қол сұғады. Сондықтан бұл аят әділдікті сақтауды, өлшеу мен өлшемде туралықты ұстануды талап етеді. Бұл тек сауда-саттыққа ғана емес, жалпы өмірдің барлық саласындағы әділеттілікке қатысты.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят әділдіктің қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Ислам — әділеттілік діні, ол адамды әрдайым туралыққа, адалдыққа шақырады.
• Өлшеу мен өлшемде адал болу — мұсылманның иманының кемелдігінің белгісі. Бұл аят арқылы адам баласы өз іс-әрекетінде әділ болуға, басқалардың құқығын қорғауға үйренеді.
• Қоғамда әділетсіздік орнаса, ол қоғамды бүлдіреді. Ал әділдік орнаса, ол қоғамды біріктіреді, сенім мен сүйіспеншілікке жетелейді.
• Бұл аят адамды Алланың алдындағы жауапкершілігін сезінуге, күнделікті өмірде де адалдықтан айнымауға тәрбиелейді. Исламның әділдікке негізделген ұстанымдары адамды жақсылыққа, туралыққа бастайды.