Voqia surasi — Oyat 57

Kalimalarning ma'nolari:

• Falawlā: "Bas, nega (yoki) qani endi" degan ma'noni bildiradi. Bu yerda tanbeh va ogohlantirish uchun kelgan.
• Tusaddiqūn: "Tasdiq qilasizlar, ishonasizlar" deganidir.

Tafsir:

Ey insonlar, ayniqsa qiyomatni inkor etuvchi kofirlar! Sizlarni yo'qlikdan bor qilgan, ona qornida shakllantirib, dunyoga keltirgan va hayot baxsh etgan Zot — Allohdir. Sizlar o'zingizni o'zingiz yaratgan emassiz, biron-bir kuch yoki tabiat sizni vujudga keltirgan emas. Barcha narsangiz — jismingiz, a'zolaringiz, aqlingiz, hayotingiz — Allohning in'omidir.

Bas, shunday ekan, qayta tirilishni inkor etishga nima asos bor? Sizlarni birinchi marta yo'qdan bor qilgan Zot, o'lganingizdan keyin yana qayta tiriltirishga ham qodir emasmi? Agar sizlar Allohning qudratiga chin dildan ishonadigan bo'lsangiz, unday ekan, qayta tirilishni ham tasdiqlashingiz kerak edi. Chunki birinchi yaratish — bu ikkinchi yaratishdan ko'ra og'irroqdir. Sizlarni birinchi marta yaratgan Zot uchun qayta tiriltirish hech qanday qiyinchilik tug'dirmaydi.

Bu oyatda Alloh taolo insonlarni o'zlarining yaratilishiga e'tibor qaratishga chorlab, ularning aql-idrokiga murojaat qilmoqda. Ya'ni, o'z vujudlaringizga bir nazar tashlang, o'z yaratilishingiz haqida o'ylab ko'ring — shunda qayta tirilish haqidagi haqiqatni anglab yetasizlar.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Inson o'z yaratilishi haqida chuqur o'ylab, Allohning buyuk qudratini tan olishi lozim. O'z vujudidagi mo''jizalarni kuzatgan har bir inson, Allohning borligi va qudratiga iymon keltiradi.
2. Qayta tirilish — Alloh uchun oson ishdir. Dunyoni yo'qdan bor qilgan Zot, uni qayta tiklashga ham qodirdir. Bu haqiqatni anglagan inson, o'limdan keyingi hayotga ishonch hosil qiladi va shunga yarasha amal qiladi.
3. Inson o'zini yaratilishini o'ylab, o'zining ojizligini va Allohning qudratini his qiladi. Bu esa uning qalbida kamtarlik va Allohga bo'lgan muhabbatni uyg'otadi.
4. Ushbu oyat insonni beparvolikdan uyg'otadi va uni o'z hayoti, o'limi va undan keyingi taqdiri haqida jiddiy o'ylashga chorlaydi. Bu o'ylash insonni to'g'ri yo'lga hidoyat qiladi.