Vaqiə surəsi — Ayə 72

Söz izahı:

• أَأَنتُمْ: “Sizmi?” – yəni sual forması olub, təəccüb və düşünməyə çağırış bildirir.
• أَنشَأْتُمْ: “Yaratdınız, meydana gətirdiniz” – əsli “inşa etmək”, yəni yoxdan var etmək, böyütmək, yetişdirmək mənasındadır.
• شَجَرَتَهَا: “Onun ağacını” – burada “onun” əvəzliyi oddan əvvəl qeyd olunan odun ağacına aiddir; yəni od qalamaq üçün istifadə olunan ağac.
• أَمْ: “Yoxsa, yaxud” – iki ehtimaldan birini seçmək üçün istifadə olunan bağlayıcıdır.
• نَحْنُ: “Biz” – Allahın Öz zatına işarə edən əzəmət əvəzliyidir.
• الْمُنشِئُونَ: “Yaradanlar, meydana gətirənlər” – “inşa” kökündən olub, yoxdan var edən, ilk dəfə yaradan mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah insanlara odun necə əmələ gəldiyini düşünməyi öyrədir. İnsan od qalamaq üçün ağacdan istifadə edir, lakin o ağacın özünü kim yaradıb? Onun içində odu yandıran xüsusiyyəti kim yerləşdirib? Məgər insan özü o ağacı yoxdan var edibmi? Xeyr, insan onu yarada bilməz. Onu yaradan, ona od tutma xüsusiyyətini verən və insanın istifadəsinə verən Allahdır.

Bu sual insanı təkəbbürdən uzaqlaşdırır və ona öz acizliyini göstərir. İnsan nə qədər güclü olsa da, ən kiçik bir ağacı belə yoxdan yarada bilməz. Od kimi faydalı və eyni zamanda qorxulu bir nemət də Allahın qüdrətinin və mərhəmətinin nişanəsidir. Allah bu ağacı insanların rahatlığı üçün yaradıb ki, ondan istifadə edib isinsinlər, yemək bişirsinlər və başqa ehtiyaclarını ödəsinlər.

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir nemətin arxasında Allahın sonsuz qüdrəti və lütfü durur. İnsan bu nemətləri görüb Allaha şükür etməli, Onun birliyini qəbul etməli və yalnız Ona ibadət etməlidir. Odun yaranması belə Allahın iradəsi ilə olduğu kimi, bütün kainat da Onun əmri ilə idarə olunur. Gəlin bu düşüncə ilə qəlbimizi imanla dolduruq, Allahın verdiyi nemətlərə şükür edək və Onun yolunda sabit qalaq.