Ənam surəsi — Ayə 132

Kəlmələrin mənaları:

• Dərəcətun – mərtəbələr, pillələr, yüksəkliklər.
• Mimma əmilu – etdikləri əməllərə görə.
• Ğafil – qafil, xəbərsiz, qəflətdə olan.

Təfsir:

Bu mübarək ayədə Uca Allah bizə xəbər verir ki, hər bir insan – istər mömin olsun, istər kafir – etdiyi əməllərə görə müəyyən dərəcələrə, mərtəbələrə malikdir. Yəni heç kimin əməli itib-batmır, hər kəsin etdiyi yaxşı və ya pis işlər onun üçün dərəcələr və məqamlar yaradır. Möminlər üçün bu dərəcələr Cənnətdə yüksəlməyə səbəb olan savablar, günahkarlar üçün isə Cəhənnəmdə aşağı mərtəbələr və əzablardır.

Bu ayədə Allah-təala bizə ədalətinin kamil olduğunu bildirir: az yaxşılıq edənlə çox yaxşılıq edən, tabe olanla tabe olunan, xeyir işlər görənlə şər işlər görən heç vaxt eyni səviyyədə olmayacaqdır. Hər kəs öz əməlinin qarşılığını tam şəkildə alacaqdır.

Ayənin sonunda isə Allah-təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) və bütün bəşəriyyətə ən böyük təsəllini verir: "Sənin Rəbbin onların etdiklərindən qafil deyildir!" Bu, o deməkdir ki, Allah hər an hər şeyi görür, eşidir və bilir. Heç bir əməl, heç bir niyyət, heç bir xırda iş belə Ondan gizli qalmaz. Allah hər kəsin əməlini ən gözəl şəkildə mühafizə edir və vaxtı gələndə tam ədalətlə qarşılığını verəcəkdir.

Bu ayə bizə ümid və qorxu hisslərini birlikdə aşılayır. Bir tərəfdən, yaxşı əməl sahiblərinə müjdə verir ki, onların zəhməti heç vaxt itməyəcək, hər bir xeyirxah işləri mütləq mükafatlandırılacaqdır. Digər tərəfdən, pis əməl sahiblərini xəbərdar edir ki, Allah onların gördüyü işlərdən xəbərsiz deyildir və hər bir pis əməlin qarşılığı veriləcəkdir.

Ey mömin qardaşlar və bacılar! Bu ayə bizə öyrədir ki, heç vaxt yaxşı əməllərimizi kiçik sayıb laqeyd yanaşmayaq. Çünki Allah yanında heç bir əməl kiçik deyildir. Bir təbəssüm, bir xeyirxah söz, bir yardım əlini uzatmaq – bunların hamısı bizim üçün dərəcələr qazandırır. Eyni zamanda, günahlardan da çəkinək, çünki Allah hər şeyi görür və bilir. Heç kim düşünməsin ki, etdiyi pis əməl gizli qalacaq – yox, Allah hər şeyi biləndir və hər kəsə əməlinin qarşılığını verəcəkdir.

Gəlin bu ayədən ibrət götürək və həyatımızı Allahın razılığına uyğun qurmağa çalışaq. Çünki bu dünyada etdiyimiz hər bir əməl, axirətdə bizim dərəcəmizi müəyyən edəcəkdir. Allah hamımızı yaxşı əməllər edənlərdən və yüksək dərəcələrə çatanlardan etsin! Amin!