Sure En'âm — Ayet 132

Kelime Anlamları:

• Ve liküllin: Herkes için, her bir kimse için
• Derecât: Dereceler, mertebeler, basamaklar
• Mimmâ amilû: Yaptıkları şeylerden dolayı, işledikleri ameller sebebiyle
• Bi gâfil: Gafil olan, habersiz bulunan, umursamaz
• Ya'melûn: Yapıyorlar, işliyorlar

Tefsir:

Bu mübarek ayet-i kerime, Allah Teâlâ'nın adaletinin ve ilminin sonsuzluğunu bizlere haber veriyor. Ey insan! Sakın ola ki yaptıklarının karşılıksız kalacağını zannetme. Her bir kul, yaptığı amellere göre derecelere ayrılacaktır. Kim Allah'a itaat eder, O'nun rızasını kazanmak için çalışırsa, onun için yükselen dereceler vardır. Kim de günah işler, isyan ederse, onun için de düşen dereceler ve hak ettiği cezalar vardır.

Burada dikkatimizi çeken en önemli husus şudur: Amellerin karşılığı, amelin türüne ve miktarına göre farklılık gösterir. Az hayırla çok hayır bir değildir; küçük günahla büyük günah da bir tutulamaz. Tâbi olanla kendisine tâbi olunan, önder olanla izinden giden elbette aynı mertebede olmayacaktır. İyilik yapanlarla kötülük yapanlar asla birbirine denk tutulmayacaktır. İşte bu, Allah'ın kusursuz adaletinin bir tecellisidir.

Ve sonra gelen o muhteşem müjde: "Rabbin, yaptıklarınızdan asla gafil değildir." Bu cümle, hem bir teselli hem de bir uyarıdır. Müminler için bir tesellidir; çünkü yaptıkları hiçbir iyilik, gösterdikleri hiçbir gayret boşa gitmeyecektir. Allah, kullarının her halini görür, her amelini bilir. Gecenin karanlığında yapılan bir iyilik de O'na aşikârdır, gündüzün aydınlığında işlenen bir kötülük de. Hiçbir şey O'ndan gizli kalmaz.

Ey Allah'ın kulu! Bu ayet sana müjde veriyor: Senin iyi amellerin, samimi duaların, gizli sadakaların, gözyaşlarınla yaptığın ibadetlerin... Hepsi kayıt altında. Hiçbiri zayi olmayacak. Kıyamet gününde herkesin önüne amelleri konulacak ve herkes derecesine göre karşılığını alacaktır.

Ve yine bu ayet, kötülük yapanlara da bir uyarıdır: Sakın "Allah beni görmüyor" diye düşünme. Sakın "Kimse benim yaptığımı bilmiyor" diye gaflete kapılma. O Rab ki, yeri ve gökleri yaratandır, senin kalbinden geçenleri dahi bilirken, senin açıktan veya gizlice yaptıklarını nasıl bilmez?

Öyleyse ey iman eden kardeşim! Bu ayet-i kerime, seni amellerini gözden geçirmeye davet ediyor. Dereceni yükseltmek istiyorsan, salih amellere sarıl. İyilikte yarış, hayırda öne geç. Unutma ki, her bir derece, senin dünyada yaptığın amellerin karşılığıdır. Ve Rabbin, senin yaptığın her şeyden haberdardır. O'nun adaletine güven, O'nun rahmetinden ümit kesme, ama O'nun azabından da gafil olma. İşte kurtuluş yolu budur: Allah'a iman, salih amel ve O'ndan asla gafil olmamak.