Аль-Анам сүрөсү — Аят 142

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْأَنْعَامِ (аль-ангам): Мал-жандыктар, б.а. төө, уй, кой, эчки сыяктуу үй жаныбарлары.
• حَمُولَةً (хамулатан): Жүк артууга жарактуу, чоң жана бийик малдар — негизинен чоң төөлөр.
• فَرْشًا (фаршан): Жүк артууга жараксыз, кичине жана жерге жакын малдар — кичине төөлөр, уй, кой, эчкилер.
• خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ (хутувати аш-шайтан): Шайтандын изи, жолу, анын азгырыктары жана буйруктары.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала Өзүнүн кудуретинин жана жаратуучулук белгилеринин бирин баяндап, мал-жандыктарды эки түргө бөлүп жаратканын айтып жатат: алардын айрымдары чоң жана бийик болуп, үстүнө жүк артып, мингенге ылайыктуу — бул чоң төөлөр; дагы бир бөлүгү кичине жана жерге жакын болуп, жүк артууга жараксыз — бул кичине төөлөр, уй, кой жана эчкилер. Аллах адамдарга ушул мал-жандыктардан Өзү ырыскы кылып берген, адал кылган нерселерден жешүүнү буйруйт. Ошондой эле Аллах адамдарды шайтандын изине ээрчүүдөн, анын жолуна түшүүдөн кайтарат. Мушриктер Аллах адал кылган мал-жандыктардын айрымдарын өздөрүнөн чыгарып, арам кылып алган, ал эми Аллах арам кылган нерселерди адал кылып алган. Бул — шайтандын жолу, анын азгырыгы. Чындыгында шайтан адамдарга ачык душман, ал алардын Аллахка күнөө кылышын, Анын буйруктарына каршы чыгышын каалайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адам баласына мал-жандыктарды ырыскы кылып берип, аларды ар кандай муктаждыктарга ылайыктуу кылып жараткан. Бул — Аллахтын чоң жакшылыгы жана мээрими.
• Ислам дини адамдын жашоосун жеңилдетет: адал нерселерди жеп, Аллах берген ырыскылардан пайдаланууга уруксат берет. Динде өзүнөн өзү тыюу салуу, Аллах адал кылган нерсени арам кылуу туура эмес.
• Шайтандын жолуна ээрчүү — Аллахтын чегинен чыгуу, адалды арам, арамды адал кылуу сыяктуу бузукулуктарга алып барат. Ошондуктан ар бир мусулман Аллахтын буйруктарын гана ээрчип, шайтандын азгырыктарынан этият болушу керек.
• Шайтан адамга ачык душман экенин унутпоо керек. Ал адамды адаштыруу, күнөөгө түртүү үчүн аракет кылат. Аллахка болгон ишеним жана такыбалык менен гана анын азгырыктарынан сактанууга болот.
• Бул аят бизди Аллахтын берген ырыскыларына шүгүр кылууга, адал жана таза жашоого, ошондой эле шайтандын душмандыгын эске алып, дайыма Аллахтан жардам суроого чакырат. Ислам — бул жеңилдик, ырайым жана туура жолго багыттоочу дин.