Ənam surəsi — Ayə 162

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

آيənin izahı:

1. Kəlmələrin mənaları:

• Nüsük (نُسُكِي): Burada qurban kəsmək, yəni Allaha yaxınlaşmaq üçün heyvan kəsmək mənasındadır. Həmçinin ibadət və taət mənasını da ehtiva edir.
• Məhyay (مَحْيَايَ): Həyatım, yaşayışım deməkdir.
• Məməti (مَمَاتِي): Ölümüm, dünyadan köçüşüm deməkdir.

2. Ayənin təfsiri:

Ey Rəsul! Bu müşriklərə və bütün insanlara elan et və de ki: "Mənim namazım, qurbanım, bütün ibadətlərim, həyatım və ölümüm — hər şeyim yalnız və yalnız aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur."

Bu ayə İslamın təməl prinsiplərindən birini — ixlası (saf niyyəti) və təkallahlığı bəyan edir. Mömin insan həyatının hər anını, hər hərəkətini, hətta nəfəs alıb-verməsini belə Allah üçün etməlidir. Namaz qılanda da, qurban kəsəndə də, yaşayanda da, öləndə də məqsəd yalnız Allahın razılığını qazanmaq olmalıdır.

Müşriklər bütlərə, ölülərə, cinlərə və başqa varlıqlara qurban kəsir, onlar üçün ibadət edirdilər. Allah-təala isə buyurur ki, bütün bunlar yalnız Ona məxsus olmalıdır. Çünki həyatı verən də, ölümü yaradan da, ruzi verən də, aləmləri idarə edən də tək olan Allahdır. O heç bir şərikə, heç bir ortağa ehtiyac duymaz.

Bu ayə bizə öyrədir ki, müsəlmanın həyat tərzi tamamilə Allaha təslim olmuş bir həyat tərzidir. O, işində də, ailəsində də, ibadətində də, hətta yeyib-içməsində də Allahın əmrlərinə uyğun hərəkət edir. Çünki o bilir ki, onun yaradıcısı, dirildəni, öldürəni və yenidən dirildəcəyi məhz Allahdır.

3. Dəvət və nəsihət:

Ey mömin qardaşlar! Bu mübarək ayə bizə ən böyük dərsi verir: həyatımızın hər anını Allah üçün yaşayaq. Namazımızı vaxtında və ixlasla qılaq, qurbanlarımızı yalnız Allahın adı ilə kəsək, işimizdə, ticarətimizdə, ailə həyatımızda Allahın razılığını axtaraq. Unutmayaq ki, kim həyatını Allah üçün yaşayarsa, Allah da onun həyatını bərəkətləndirər və axirətdə ona ən gözəl mükafatı verər.

Bu ayə həm də bizə təsəlli verir: nə vaxt çətinliklərlə üzləşsək, nə vaxt qorxuya düşsək, xatırlayaq ki, bizim həyatımız və ölümümüz Allahındır. O, bizi qoruyur, O, bizə yaxındır. Ona təvəkkül edən heç vaxt ziyana uğramaz.

Allah-təala hamımızı ixlaslı möminlərdən etsin, həyatımızı və ölümümüzü Öz rizasına uyğun qərar versin. Amin!