An'om surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• Qoza ajalan: Sizning umringizning muddatini belgilab qo'ydi.
• Ajalun musamman: Aniq belgilangan, faqat Allohning huzurida ma'lum bo'lgan muddat.
• Tamtarun: Shubha qilasiz, ikkilanasiz.

Tafsir:

Ey insonlar! Alloh taolo sizlarni loydan yaratgan zotdir. Ya'ni, barchangizning aslingiz bo'lgan Odam alayhissalomni loydan yaratdi, so'ngra sizlar uning naslidan keldingiz. Shuning uchun ham U zot sizlarni "loydan yaratdik" deb xitob qilmoqda, chunki farzand ota-onasiga nisbat beriladi.

So'ngra U zot sizlar uchun ikki xil muddatni belgilab qo'ydi: Birinchisi — bu dunyoda yashash muddati bo'lib, u o'lim kelguniga qadar davom etadi. Ikkinchisi — esa faqat Allohning huzurida ma'lum bo'lgan, hech kim bilmaydigan aniq muddatdir. Bu qiyomat kuni va qayta tirilish vaqtidir. Bu muddat oralig'ida o'limdan keyin qiyomatgacha bo'lgan davr (barzax) ham bor.

Shunga qaramay, ey insonlar! Sizlar bu qadar ochiq-oydin dalillar va hikmatlardan so'ng ham Allohning o'liklarni qayta tiriltirishga qodirligiga shubha qilasizlar. Holbuki, sizlarni yo'qdan bor qilgan, loydan yaratgan Zot buni albatta qilishga qodirdir.

Foydalar:

1. Insonning asl kelib chiqishi oddiy loydan ekanini bilish, kibr-u havoni yengadi va insonni kamtarlikka chorlaydi. Qachonki inson o'z kelib chiqishini eslasa, boshqalardan o'zini ustun qo'ymaydi.
2. Har bir jonzotning hayoti cheklangan muddatga ega ekanini bilish, insonni bu dunyoga berilib ketmaslikka, oxirat uchun amal qilishga undaydi.
3. Alloh huzurida aniq belgilangan ajral — qiyomat kuni borligi haqidagi e'tiqod, inson qalbida mas'uliyat hissini uyg'otadi va uni gunohlardan saqlaydi.
4. Insonning yaratilishidagi hikmat va mukammallik — Allohning qudratiga yorqin dalildir. Kim loydan inson yarata olgan bo'lsa, albatta uni qayta tiriltirishga ham qodirdir. Bu haqiqat mo'minning qalbini mustahkamlab, unga umid va sokinlik bag'ishlaydi.