Аль-Анам сүрөсү — Аят 23

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فِتْنَتُهُمْ — бул жерде "алардын жообу, айткан сөздөрү" деген мааниде. "Фитна" сөзү адатта сыноо, балээ, азгырык дегенди билдирет. Бул жерде алардын калп айтып, жалган жооп берүүсү "фитна" деп аталган, анткени калп айтуу адамды кыйроого, балээге алып барат.
• مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ — "биз мушрик болгон эмеспиз" дегенди билдирет, башкача айтканда "биз Аллахка шерик кошкон эмеспиз".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кыямат күнү Аллах Таала адамдарды сынап, дүйнөдө кимге сыйынгандыктары жөнүндө сурайт. Ошол учурда мушриктер өздөрү сыйынган жалган кудайларынан баш тартышат. Алар Аллах менен ант ичип: "Раббибиз Аллах менен ант, биз дүйнөдө сага эч кимди шерик кылган эмеспиз, биз сага гана ыйман келтиргенбиз, сени жалгыз деп билгенбиз" — деп калп айтышат. Бирок алардын ооздору бекүүгө алынып, кол-буттары, терилери өздөрүнүн күнөөлөрүнө күбө болот. Ошентип, алардын бул жалган жообу аларга эч кандай пайда бербейт, тескерисинче, алардын кыйроосун ого бетер күчөтөт. Себеби калп айтуу — адамды балээге жана кыйроого алып баруучу нерсе.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала кыямат күнү адамдардын иш-аракеттерин так текшерип, эч кимге зулумдук кылбайт.
• Калп айтуу жана жалган күбөлүк берүү адамды кыйроого алып барат, ошондуктан ар дайым чындыкты айтууга аракет кылышыбыз керек.
• Дүйнөдө Аллахка чын ыкластан ыйман келтирип, Аны жалгыз деп билүү — кыямат күнү пайда бере турган жалгыз нерсе.
• Аллах Таала адилеттүү жана кечиримдүү, бирок Ага шерик кошуу — эң чоң күнөө. Ошондуктан тавхидди (Аллахтын жалгыздыгын) бекем кармоо аркылуу гана куткарылууга жетүүгө болот.
• Ислам дини адамды чындыкка, тавхидге жана жоопкерчиликке чакырат. Бул дүйнөдө туура жолду карманган адам кыяматта уятка калбайт, тескерисинче, Аллахтын ырайымына жетет.