Аль-Анам сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• بَلْ (бал): «Жок, андай эмес» деген мааниде, мурунку айтылган сөздү жокко чыгаруучу сөз.
• بَدَا (бадаа): «Ачык-айкын болду», «көрүндү», «пайда болду» деген мааниде.
• يُخْفُونَ (юхфуун): «Жашырып жүргөн», «катып жүргөн» дегенди билдирет.
• رُدُّوا (руддуу): «Кайтарылса», «кайра жиберилсе» деген мааниде.
• لَعَادُوا (лааадуу): «Кайра барышмак», «кайра кайтышмак» дегенди түшүндүрөт.
• نُهُوا (нухуу): «Тыюу салынган», «кайтарылган» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдардын кыямат күнүндөгү абалын жана алардын жалган убадаларын ачыктап берет. Алар дүйнөдө жашырып жүргөн нерселери — ички дүйнөлөрүндөгү каапырлык, эки жүздүүлүк жана күнөөлөрү — кыямат күнү ачык-айкын болуп, өздөрүнүн дене мүчөлөрү аларга каршы күбөлүк бергенде белгилүү болот. Ошондо алар: «Эгер бизди дүйнөгө кайтарсаңар, ыйман келтирмекпиз» деп өкүнүшөт. Бирок Аллах алардын жалган айтып жатканын билдирет: эгер алар чынында эле дүйнөгө кайтарылса, кайра эле тыюу салынган каапырлыкка жана күнөөлөргө кайтып кетишмек. Алардын «ыйман келтиребиз» деген убадасы жалган, анткени алардын жүрөктөрүндө чын ыйман жок, алар тек гана кыйынчылыктан кутулуу үчүн ушундай сүйлөшөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын илими чексиз: Аллах адамдардын ички дүйнөсүндөгү жашыруун нерселерди да, алардын келечекте эмне кыларын да толук билет. Бул бизди Аллахтан эч нерсе жашыруу мүмкүн эместигине ишенүүгө чакырат.
• Ыйман — жүрөктүн иши: Аят көрсөткөндөй, кээ бир адамдар кыйынчылык учурунда «ыйман келтиребиз» деп айтышат, бирок алардын жүрөгүндө чын ыйман болбосо, ал убада жалган болуп калат. Чыныгы ыйман жүрөктөн орун алып, адамдын жашоосун өзгөртөт.
• Тообо чын жүрөктөн болушу керек: Эгер адам кыйынчылыктан кутулуу үчүн гана тообо кылса, ал тообо кабыл болбойт. Тообо чын ыкластан, келечекте күнөөгө кайтпоо чечкиндүүлүгү менен болушу зарыл.
• Кыямат күнүндөгү адилет сот: Ар бир адам өз кылган иштери үчүн жооп берет. Дене мүчөлөрүнүн күбөлүк берүүсү Аллахтын адилеттигинин бир көрүнүшү. Бул бизди дүйнөдө жакшылык кылууга жана күнөөлөрдөн алыс болууга үндөйт.
• Ислам — акыйкат дин: Бул аят адамдарга Исламдын акыйкат экенин, Курандын Аллах тарабынан түшүрүлгөн китеп экенин дагы бир жолу далилдейт. Анткени Куран адамдардын ички сырларын жана келечектеги жоруктарын так сүрөттөп берет, бул анын Аллахтын сөзү экенин көрсөтөт.