Аль-Анам сүресі — Аят 30

1. Сөздердің мағынасы:

• وُقِفُوا — тоқтатылды, ұсталды, тұрғызылды (есеп үшін).
• بَلَى — иә, әрине (растау үшін айтылатын жауап).
• فَذُوقُوا — енді татыңдар, көріңдер.
• تَكْفُرُونَ — қарсы келесіңдер, жоққа шығарасыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Ей, Пайғамбар, қияметті жоққа шығарған адамдардың Раббыларының алдында тоқтатылып, есепке тартылған сәтін бір көрсең еді! Ол кезде олардың жағдайы қандай ауыр, қандай қорлыққа толы болады! Аллаһ оларға: «Мына қайта тірілу мен жаза — шындық емес пе еді? Сендер оны өтірік деп есептеген жоқсыңдар ма?» — дейді. Сонда олар ешқандай қарсылық білдіре алмай: «Иә, Раббымызбен ант етеміз, ол — шындық, күмән жоқ!» — деп мойындайды. Сонда Аллаһ оларға: «Ендеше дүниеде осы күнді жоққа шығарып, күпірлік еткендерің үшін енді жазаны татыңдар!» — дейді.

Бұл аят қиямет күнінің сөзсіз болатынын және оны жоққа шығарғандардың сол күні өздерінің қателескенін мойындауға мәжбүр болатынын айқын бейнелейді. Олар дүниеде мазақ етіп, сенбеген нәрселерінің бәрін көзбен көріп, бірақ енді тәубе етуге мүмкіндік болмайтынын түсінеді. Сол сәтте олардың мойындауы өздеріне ешқандай пайда бермейді, тек қорлық пен өкініш қана қалады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күні сөзсіз келеді — оны жоққа шығару адамды ақыретте ауыр жазаға душар етеді. Бұл аят әр адамды ойлануға, өз өмірін Аллаһтың разылығы үшін өткізуге шақырады.
• Аллаһтың әділдігі кемел — Ол әркімге лайықты жазасын береді, ешкімге зұлымдық жасалмайды. Бұл мұсылманды Аллаһтың әділдігіне сенуге және одан қорықпай, керісінше, Оның рақымына үміт етуге баулиды.
• Дүниеде тәубе ету мүмкіндігі бар — ақыретте мойындау пайда бермейді, сондықтан адам дүниеде тұрып, қателіктерін түзеп, Аллаһқа бет бұруы керек. Бұл аят мұсылманды уақытты бағалауға, жақсылыққа асығуға шақырады.
• Ислам — ақиқат діні — аяттағы «бұл шындық емес пе?» деген сұрақ әр адамды Исламның шынайылығына ой жүгіртуге, оның ілімдерінің хақтығына көз жеткізуге тартады. Ислам адамды адасушылықтан сақтап, мәңгілік бақытқа жетелейтін жол екенін ұғындырады.
• Құран — насихат пен ескерту кітабы — бұл аят арқылы Құран адамдарды ойландырып, жақсылыққа шақырады. Оны оқып, түсінген адам иманын нығайтып, Аллаһқа деген махаббатын арттырады.