Ənam surəsi — Ayə 75

Kəlmələrin mənaları:

• Mələkut – hökmranlıq, mülk, səltənət; hər şeyi əhatə edən qüdrət və idarəçilik.
• Möqin – yəqinliklə inanan, heç bir şübhəsi olmayan, qəti əmin olan şəxs.

Təfsir:

Ey insan! Allah-taala İbrahim əleyhissəlama olduğu kimi, bizə də haqqı göstərmək üçün öz qüdrətini nümayiş etdirir. İbrahim öz qövmünün batil inanclarından uzaqlaşıb haqqa yönələndə, Allah ona göylərin və yerin mülkünü, səltənətini göstərdi. O, bu geniş kainatı, ulduzları, ayı, günəşi, dağları, dənizləri və bütün canlıları seyr edərək gördü ki, bunların hamısı bir Yaradanın əsəridir. Bu mülk o qədər böyük və mükəmməldir ki, heç bir insan ağlı onu tam dərk edə bilməz. Məhz bu müşahidə İbrahimin qəlbində elə bir yəqinlik yaratdı ki, onun imanı artıq təqliddən çıxıb şəxsi müşahidə və dəlilə əsaslanan möhkəm bir etiqada çevrildi.

Allah İbrahimə bu mülkü göstərməklə onu öz vəhdaniyyətinə, heç bir şəriki olmadığına və hər şeyə qadir olduğuna dəlil gətirmək istədi. Çünki bu kainatdakı nizam, göylərin və yerin yaradılışı, gecə-gündüzün bir-birini əvəz etməsi, hər şeyin öz yerində durması – bütün bunlar tək bir Allahın varlığına ən böyük şahiddir. İbrahim bu dəlilləri gördükcə imanı daha da artdı və o, yəqinlik əhli oldu.

Ey mömin! Sən də bu kainata nəzər sal, ulduzlara, dağlara, dənizlərə, öz bədənindəki möcüzələrə bax. Hər bir yaradılmış şey sənə Allahın varlığını və qüdrətini xatırladır. Bu müşahidə sənin qəlbində də İbrahim kimi möhkəm bir yəqinlik yaradacaq. Unutma ki, iman təkcə dildə demək deyil, qəlbin dərinliklərində heç bir şübhəyə yer verməyən bir etiqaddır. Allahın ayələri üzərində düşünmək, insanı bu yəqinliyə aparan ən gözəl yoldur. Bu gün sən də İbrahimin gördüyü o mülkü görmək imkanına maliksən – göylərə bax, yerə bax, özünə bax və düşün: bütün bunları yaradan, idarə edən və qoruyan tək Allahdır. O, səni də İbrahim kimi yəqinlik əhli etsin, qəlbini imanla işıqlandırsın və səni haqq yolda sabit qərar versin. Amin!