سوره انعام — آیه 76

معانی کلمات:

• جَنَّ عَلَیْهِ: شب او را فرا گرفت و تاریک شد.
• أَفَلَ: غروب کرد و از دید پنهان شد.
• آفِلِین: غروبکنندگان، آنان که ناپدید میشوند.

تفسیر آیه:

هنگامی که شب، حضرت ابراهیم علیهالسلام را در تاریکی خود فرو برد و ظلمت همهجا را فرا گرفت، او برای اقامه حجت بر قوم خود که ستارهپرست بودند، به آسمان نگاه کرد. ناگاه ستارهای درخشان دید و بهگونهای که گویی با خود میاندیشد و قومش را به محاجه میکشد، فرمود: «این پروردگار من است.» اما چون آن ستاره غروب کرد و از نظر ناپدید شد، با منطقی استوار و بیانی رسا فرمود: «من غروبکنندگان را دوست ندارم.» یعنی خدایی که سزاوار پرستش است، باید همیشه حاضر و پایدار باشد و هرگز از دید پنهان نشود؛ پس این ستاره که غروب میکند، نمیتواند پروردگار من باشد.

فواید و پیامهای آیه:

• خدای حقیقی، وجودی ثابت و ابدی دارد و هیچگاه از صحنه هستی غایب نمیشود؛ برخلاف مخلوقات که دچار تغییر و زوالاند.
• راه درست شناخت خداوند، بهکارگیری عقل و اندیشه در مشاهده پدیدههای جهان است؛ همانگونه که حضرت ابراهیم با تفکر، بطلان بتپرستی و ستارهپرستی را دریافت.
• محبت واقعی تنها شایسته کسی است که همیشه حاضر، شنوا و بیناست و هیچ نقص و نیازی ندارد؛ بنابراین دل خود را به موجودات فانی و ناپایدار نبندیم.
• این داستان نشان میدهد که پیامبران برای هدایت مردم، با مهربانی و استدلال، آنان را به توحید دعوت میکردند و از هر فرصتی برای روشنگری استفاده مینمودند.