سوره قلم — آیه 16

معانی کلمات:

• سَنَسِمُهُ: نشانهای بر او میگذاریم؛ از «وسم» به معنای داغ کردن و علامت گذاشتن.
• الْخُرْطُومِ: خرطوم، به معنای بینی است؛ و در اینجا کنایه از بینی انسان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، به عنوان تهدیدی جدی و قطعی، میفرماید که بهزودی بر بینی این شخص (که در آیات پیشین به صفات زشت او اشاره شد) نشانهای ماندگار و آشکار میگذارد؛ نشانهای که نه تنها او را زشت و رسوا میکند، بلکه تا همیشه همراه او خواهد بود و نمیتواند آن را پنهان کند. این علامت، چه به صورت داغ کردن و سیاه کردن صورت باشد و چه به شکل تغییر شکل بینی، نشانهای است که او را در برابر دیدگان مردم رسوا میسازد و کیفر اعمال زشت او را آشکار میکند. این وعده الهی، قطعی و حتمی است و هیچ قدرتی نمیتواند آن را دفع کند؛ چرا که خداوند بر همه چیز تواناست و وعده او تخلفناپذیر است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که خداوند متعال نسبت به اعمال بندگان خود بیتفاوت نیست؛ هر کس با گفتار و رفتار خود به دیگران آزار برساند و راه باطل را پیش گیرد، سرانجام به سزای اعمال خود خواهد رسید.
• رسوایی در دنیا و آخرت، نتیجه طبیعی تکبر و استهزای حق و حقیقت است؛ کسانی که به نشانههای الهی و پیامبران او توهین میکنند، باید منتظر خواری و ذلت باشند.
• این آیه مژدهای برای مومنان است که خداوند حامی و یاور آنان است و در برابر ظالمان و مسخرهکنندگان، بیکار نمینشیند؛ پس مومنان باید بر حق خود ثابتقدم بمانند و از تهدیدهای دشمنان نهراسند.
• همچنین به ما میآموزد که در زندگی، مراقب اعمال و گفتار خود باشیم؛ زیرا ممکن است همان اعمال، باعث رسوایی ما در دنیا و آخرت شود و هیچ پوششی نتواند آن را بپوشاند.