Аль-Калам сүрөсү — Аят 16

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سَنَسِمُهُ — "Биз ага белги коёбуз" дегенди билдирет. "Сим" деген сөз белги коюу, тамга басуу маанисинде.
• الْخُرْطُومِ — "мурун" деген мааниде. Айбанаттардын (мисалы, пилдин) узун мурунун да "хиртум" дейт. Бул жерде адамдын муруну көздөлүп, кордук жана шылдың маанисинде колдонулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлык кылган жана ыйман келтирүүнү четке каккан адамга катуу эскертүү берет. Ал адамга мурунуна өчпөс белги коюлат — бул белги анын бетинде уятка калтыра турган, ага жабышып кала турган шылдыңдоо белгиси болот. Башкача айтканда, Аллах анын бетин кара кылат же мурунун күйгүзөт, натыйжада ал адамдардын алдында маскара болуп, бардыгы ага карап шылдыңдай турган абалга түшөт. Бул жаза анын текеберлигине жана акыйкатты четке каккандыгына жараша берилет. Мурун — адамдын жүзүндөгү эң көрүнүктүү органдардын бири болгондуктан, ошол жерге белги коюу анын бүткүл жүзүнөн уят көрүнүп турушуна алып келет. Ошентип, ал дүйнөдө да, акыретте да кордукка кабылат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү жана эч кимге зулум кылбайт. Бирок акыйкатты текеберлик менен четке каккандар бул дүйнөдө эле жазасын көрө баштайт.
• Ислам дини адамды текеберликтен, өзүн жогору кармоодон жана акыйкатты четке кагуудан кайтарат. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүн ойлонуп, жоопкерчиликти сезиши керек.
• Курандагы эскертүүлөр адамды коркутуу үчүн эмес, туура жолго салуу үчүн айтылат. Аллахтын азабынан коркуп, тообо кылган адам үчүн Аллахтын ырайымы кенен.
• Бул аят ыймандуу адамдарга сабыр кылууну жана акыйкатты таркатууда бекем турууну үйрөтөт. Каапырлардын шылдыңына кабылбай, Аллахтын убадасына ишенүү керек.
• Куранды окуп, анын маанисин түшүнгөн адам Аллахтын кудуретин жана адилеттигин терең сезип, Исламга болгон сүйүүсү артат.