سوره قلم — آیه 23

معانی کلمات:

• فَانطَلَقُوا: به راه افتادند، حرکت کردند.
• یَتَخَافَتُونَ: با یکدیگر آهسته و پنهانی گفتگو میکردند، رازگویی میکردند.

تفسیر آیه:

آنها پس از آن تصمیم شوم خود، به سوی باغشان حرکت کردند و در حالی که با صدای آهسته و پنهانی با یکدیگر صحبت میکردند، راه افتادند تا کسی از نیتشان آگاه نشود. آنان در این گفتگوهای پنهانی، یکدیگر را سفارش میکردند که امروز هیچ فقیر و بینوایی را به باغ راه ندهند و از ثمره آن به کسی ندهند. این رفتار آنان نشان از بخل و خودخواهی و بیاعتنایی به حقوق مستمندان داشت، در حالی که خداوند به آنها نعمت فراوان داده بود و آنان به جای شکرگزاری، راه بخل و محرومیت دیگران را در پیش گرفتند.

فواید و درسهای آیه:

• انسان نباید در کارهای خیر و کمک به نیازمندان، پنهانی و با نیتهای ناپسند عمل کند؛ بلکه باید آشکارا و با نیت خالص، بندگان خدا را یاری رساند.
• بخل و خودخواهی، انسان را به تصمیمهای نادرست و سرانجام پشیمانی میکشاند؛ چنانکه این گروه بعداً به ندامت گرفتار شدند.
• گفتگوهای پنهانی برای انجام کارهای ناشایست، نشانه ضعف ایمان و دوری از تقواست؛ مؤمن باید از هرگونه توطئه و پنهانکاری در امور خیر و شر، پرهیز کند.
• این آیه به ما میآموزد که نعمتهای الهی امانتی در دست ماست و باید از آنها برای رفع نیاز دیگران استفاده کنیم، نه اینکه دیگران را از آن محروم سازیم.