سوره قلم — آیه 22

معانی کلمات:

• «اغْدُوا»: صبحگاهان حرکت کنید، زود بیرون بروید.
• «حَرْث»: کشتزار، باغ و مزرعه.
• «صَارِمِین»: قطعکنندگان، کسانی که قصد بریدن و چیدن میوه را دارند.

تفسیر آیه:

این آیه ادامه داستان صاحبان باغی است که پس از نافرمانی و بخل، گرفتار عذاب الهی شدند. آنان در دل شب تصمیم گرفتند که میوههای باغ را صبح زود، پیش از آمدن مستمندان، بچینند تا چیزی به فقرا ندهند. هنگام صبح، یکدیگر را صدا زدند و گفتند: «اگر واقعاً قصد چیدن میوه را دارید، زودتر به سراغ باغتان بروید و پیش از آنکه کسی بیدار شود، محصول را جمع کنید.» آنان با این نقشه میخواستند از سهم فقرا فرار کنند، غافل از آنکه خداوند بر نقشههایشان احاطه کامل دارد و در همان شب باغ را نابود کرد. این سخن آنان نشاندهنده حرص و بخلشان بود، در حالی که نمیدانستند عذاب الهی پیش از آن بر باغشان فرود آمده است.

فواید و درسهای آیه:

• انسان نباید در فکر محروم کردن دیگران از حقوقشان باشد؛ چرا که خداوند از همه نقشهها آگاه است و تدبیر او بر هر نقشهای چیره است.
• بخل و خودخواهی نهتنها برکت را از مال میبرد، بلکه ممکن است اصل مال را نیز نابود کند؛ چنانکه این باغداران همه سرمایه خود را از دست دادند.
• مؤمن باید در اموال خود سهمی برای نیازمندان قرار دهد و از فرصت انفاق و احسان غافل نشود، زیرا این کار سبب افزایش برکت و خشنودی پروردگار است.
• این داستان هشدار میدهد که برنامهریزی برای گناه و فرار از مسئولیتهای اجتماعی، هرگز به نتیجه نمیرسد و سرانجامش حسرت و زیان است.