Qalam surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• فَانطَلَقُوا – ular jo‘nab ketdilar, yo‘lga tushdilar.
• يَتَخَافَتُونَ – bir-birlariga past ovozda, pichirlab gapirishar, sir tutib so‘zlashar edi.

Tafsir:

Ular tong saharda bog‘lariga qarab yo‘lga tushdilar. Yuragida faqat bitta maqsad — bugun hech qanday miskinga, muhtojga bog‘dan biror narsa bermaslik. Shu niyat bilan ular o‘zaro past ovozda, pichirlab kelishib olishdi. Bu pichirlash esa ularning yomon niyatlarini yashirishga urinish edi. Ular xuddi o‘z rejalarini hech kim eshitib qolmasligi, hech kim ularning bu xasisligini bilmasligi uchun ovozlarini pasaytirib, sir tutib gaplashdilar. Ammo ular unutdilarki, Alloh taolo ularning yuragidagi niyatlarni ham, pichirlab aytgan so‘zlarini ham to‘liq eshitadi va biladi.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘min kishiga xasislik va baxillikdan yiroq bo‘lishni, boyligini faqat o‘zi uchun saqlab, muhtojlarga yordam bermaslikni o‘rgatadi. Islom dini saxovat va xayr-ehsonni targ‘ib qiladi, chunki mol-mulk Allohning in’omi bo‘lib, undan boshqalarga ham ulashish bandaning shukr qilishining belgisidir.
• Yashirincha yomon niyat qilish va uni pichirlab rejalashtirish — insonni halokatga yetaklovchi xatti-harakatdir. Qur’on bu holatni bayon qilib, mo‘minlarni ochiq, halol va to‘g‘ri yo‘ldan borishga, har qanday yashirin makr-hiyladan saqlanishga chaqiradi.
• Alloh taolo bandalarining hamma ishlarini, hatto pichirlab aytilgan so‘zlarni ham biladi. Shuning uchun inson har qanday holatda ham Allohdan hayo qilishi, Uning nazoratini his qilib yashashi kerak. Bu esa insonni gunohlardan saqlaydigan eng kuchli omildir.