Haqqa surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ – kitobi chap qo‘liga berilgan kishi.
• يَا لَيْتَنِي – afsuski, koshki, qaniydi.
• لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ – kitobim menga berilmagan bo‘lsa edi.

Tafsir:

Qiyomat kunida har bir insonning amal daftari beriladi. Baxtli kishilarga kitobi o‘ng qo‘lidan beriladi, baxtsiz kishilarga esa kitobi chap qo‘lidan beriladi. Kitobi chap qo‘lidan berilgan kishi o‘sha dahshatli holatda o‘ta qattiq pushaymonlik va nadomat chekib, shunday deydi: "Qaniydi, kitobim menga umuman berilmagan bo‘lsa edi!" Chunki u o‘z kitobida faqat yomon amallarini, gunohlarini va oxiratda azobga sabab bo‘ladigan ishlarini ko‘radi. Shu sababli u o‘zining o‘sha holatiga juda qattiq afsuslanadi va dunyoda qilgan gunohlariga pushaymon bo‘ladi. Bu uning o‘ziga yomonlik qilganini anglash va azobni oldindan sezish natijasida yuzaga kelgan qattiq iztirobdir.

Foydalar:

1. Inson qilgan har bir amali yoziladi va qiyomat kuni unga taqdim etiladi. Bu esa mo‘minni yaxshi amallar qilishga va gunohlardan saqlanishga undaydi.
2. Qiyomat kuni hisob-kitobning haq ekanligi va har kim o‘z amal daftarini ko‘rishining muqarrarligi — insonni bu dunyoda mas’uliyat bilan yashashga chorlaydi.
3. Gunohkorlarning pushaymonligi va afsus-nadomatlari o‘sha kuni ularga hech qanday foyda bermaydi. Shuning uchun aqlli inson bu dunyoda tavba qilib, Allohga qaytishi va yaxshi amallar bilan hayot kechirishi lozim.
4. Ushbu oyat insonni oxirat azobidan ogohlantiradi va Allohning rahmatiga erishish uchun Qur’on va Sunnatga amal qilishga undaydi.