Аль-Араф сүресі — Аят 123

1. Сөздердің мағынасы:

• آمَنتُم بِهِ — оған (Аллаға) сендіңдер, яғни Мұсаға сеніп, оның Раббысына иман келтірдіңдер.
• آذَنَ — рұқсат берді.
• مَكْرٌ — айла, қулық, астыртын жоспар.
• مَكَرْتُمُوهُ — оны жасадыңдар, құрдыңдар.
• الْمَدِينَةِ — қала, мұнда Мысыр (Мемфис) қаласы.
• لِتُخْرِجُوا مِنْهَا أَهْلَهَا — одан оның тұрғындарын шығару үшін.
• فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ — жақында білесіңдер, яғни жазаның не екенін көресіңдер.

1. Аяттың тәпсірі:

Перғауын сиқыршылардың Мұсаға (ғ.с.) иман келтіргенін көргенде, оларға ашуланып, былай деді: «Мен рұқсат бермей тұрып, оған сендіңдер ме?» Ол өзінің билігі мен тәкаппарлығын көрсетіп, олардың иманын өз еркіне қарсы жасалған әрекет ретінде қабылдады. Содан кейін ол бұл иманды шынайы сенім емес, керісінше Мұсамен бірге алдын ала құрылған айла деп айыптады. Оның ойынша, сиқыршылар мен Мұса қала ішінде жасырын келісім жасап, осы оқиғаны ұйымдастырып, халықты Перғауынға қарсы қойып, қала тұрғындарын (яғни қыпттарды) қаладан қуып шығуды және билікті өз қолдарына алуды көздеген. Перғауын осылайша өз халқының алдында сиқыршыларды сатқын ретінде көрсетуге тырысты. Соңында ол оларға қорқыту ретінде: «Жақында білесіңдер!» — деді, яғни өзінің қандай қатал жаза қолданатынын көресіңдер деп ескертті.

Бұл аят Перғауынның иманға деген қатыгездігін, өз билігін құдайлық дәрежеге қоюын және шындықты бұрмалап, ақиқатты айла-шарғы деп айыптауын көрсетеді. Сиқыршылар болса, Алланың құдіретін мойындап, шынайы иманға келген еді. Перғауынның бұл сөздері олардың иманын әлсірете алмады, керісінше олардың беріктігін арттырды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Иман — жүрек ісі: Шынайы иман адамның жүрегінде болады, ол ешкімнің рұқсатын күтпейді. Аллаға сену — әр адамның жеке жауапкершілігі.
• Ақиқат әрқашан жеңеді: Перғауын қанша айла мен қорқыту қолданса да, Алланың дінін тоқтата алмады. Шындыққа қарсы күрес әлсіздік белгісі.
• Билік пен тәкаппарлық адамды адастырады: Перғауын өзін құдай санап, адамдардың иманын өз рұқсатына байланыстырды. Бұл — күпірлік пен зорлықтың шегі.
• Қорқыту — әлсіздердің қаруы: Перғауын «жақында білесіңдер» деп қорқытты, бірақ бұл оның әлсіздігін көрсетті. Аллаға сенген адам ешкімнен қорықпайды.
• Иманды қорғау — үлкен құрмет: Сиқыршылар өз өмірлерін қатерге тігіп, имандарын сақтады. Бұл — барлық мүміндерге үлгі.
• Алланың әділдігі: Перғауын қанша зорлық жасаса да, Алла оны жазалады. Әр залым өз жазасын алады.

Бұл аят бізге иманның қымбаттылығын, оны қорғаудың маңыздылығын және Алланың әділдігін ұғындырады. Ислам — адамды қорқыту мен зорлықтан емес, шындық пен әділеттен тұратын дін.