Əraf surəsi — Ayə 17

Kəlmələrin mənaları:

• Mən beyn əydihim – onların önündən (axirət tərəfdən)
• Və min xalfihim – arxalarından (dünya tərəfdən)
• Və ən eymanihim – sağ tərəflərindən (xeyir və yaxşılıq yollarından)
• Və ən şəmailihim – sol tərəflərindən (şər və pislik yollarından)
• Şakirin – şükür edənlər, iman gətirənlər

Təfsir:

İblis Allaha müraciət edərək dedi: "Sonra mən onların qarşısından, arxasından, sağından və solundan gələcəyəm." Bu, onun bəşər övladını haqq yoldan azdırmaq üçün bütün istiqamətlərdən hücum edəcəyini bildirir. O, insanları axirətdən şübhəyə salmaq, dünyaya həris etmək, şəhvani istəkləri bəzəmək və şübhələrlə qəlblərini bulandırmaq üçün əlindən gələni edəcəkdir.

İblisin "önlərindən" gəlməsi – onları axirətə inanmaqdan yayındırmaq, "arxalarından" gəlməsi – dünyaya bağlamaq, "sağ tərəfdən" gəlməsi – yaxşı əməllərdən çəkindirmək, "sol tərəfdən" gəlməsi isə pis əməlləri gözəl göstərmək deməkdir. O, hər bir yolla insanları haqq yoldan sapdırmağa çalışacaqdır.

Sonra İblis qətiyyətlə dedi: "Sən onların əksəriyyətini şükür edən (iman gətirən) görməyəcəksən." Bu, onun öz zənnini bildirməsi idi və sonradan bu zənn doğru çıxdı. Allah Qurani-Kərimdə buyurur: "İblis onlar haqqındakı zənnini doğru çıxartdı, ona görə də möminlərdən ibarət bir dəstədən başqa hamı ona tabe oldu."

Bu ayədən öyrənirik ki, şeytan insanın ən böyük düşmənidir və o, hər tərəfdən bizi haqq yoldan azdırmağa çalışır. Lakin Allahın mömin bəndələri var ki, onlar şeytanın vəsvəsələrinə qarşı durur və Allaha şükür edirlər. Biz də Allahın bizə verdiyi saysız-hesabsız nemətlərinə şükür etməli, şeytanın yollarından uzaq durmalı və yalnız Allaha sığınmalıyıq. Çünki Allah bizi qoruyandır və Onun köməyi ilə şeytanın hiylələrindən xilas ola bilərik. Gəlin, hər an Allahı xatırlayaq, Ona şükür edək və şeytanın vəsvəsələrinə qarşı ayıq olaq!