Аль-Араф сүрөсү — Аят 17

1. Сөздөрдүн мааниси:

• لَآتِيَنَّهُم — аларга сөзсүз келемин, башкача айтканда аларды адаштырууга ар кайсы жол менен аракет кылам.
• مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ — алардын алдынан, б.а. акырет жагынан.
• وَمِنْ خَلْفِهِمْ — алардын артынан, б.а. дүйнө жагынан.
• وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ — алардын оң тарабынан, б.а. жакшылык иштердин жолдорунан.
• وَعَن شَمَائِلِهِمْ — алардын сол тарабынан, б.а. жамандык иштердин жолдорунан.
• شَاكِرِينَ — шүгүр кылуучулар, башкача айтканда Аллахтын жакшылыктарын таанып, Ага ыраазы болуучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Иблис (шайтан) Аллахтын алдында адам баласын адаштырууга бекем бел байлаганын айтып: «Мен аларга алды-артынан, оң-солунан келип, ар кайсы жол менен азгырам» деди. Ал алардын алдынан келип, акырет жашоосун шекке салат, аны унуттурат. Артынан келип, дүйнө жашоосуна берилип кетүүгө, ага умтулууга түрткү берет. Оң тарабынан келип, жакшылык иштерди жасабоого, же жасаса да ыклассыз, көрүнүш үчүн гана жасашына себеп болот. Сол тарабынан келип, күнөөлөрдү, жамандыктарды кооз көрсөтүп, аларга батырууга аракет кылат. Кыскасы, шайтан адамды адаштыруу үчүн бардык жолдорду, бардык багыттарды колдонот. Ошондуктан Аллах Таала айтат: «Сен алардын көпчүлүгүн шүгүр кылуучулардан таппайсың». Башкача айтканда, адамдардын көпчүлүгү Аллахтын жакшылыктарына шүгүр кылышпайт, Ага ыйман келтиришпейт. Бул сөздү Иблис өзүнүн ою боюнча айткан, бирок анын ою чындыкка айланган — кийинки аяттарда Аллах айткандай, Иблистин алар жөнүндөгү ою чын болуп чыккан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят шайтандын адамды адаштыруу үчүн канчалык аракет кыларын, ар кайсы жолдорду колдонуп, алды-артынан, оң-солунан келип азгырарын көрсөтөт. Демек, адам дайыма сергек болуп, Аллахка сыйынып, шайтандын азгырыктарынан коргонушу керек.
• Аятта адамдардын көпчүлүгү шүгүр кылуучулардан эмес экени айтылат. Бул бизге Аллахтын берген жакшылыктарын эске алып, дайыма шүгүр кылууга, Ага ыраазы болууга чакырат. Шүгүр кылуу — ыймандын белгиси жана жакшылыктардын артышына себеп.
• Ислам дини адамды акыретке да, дүйнөгө да тең салмактуу мамиле кылууга үйрөтөт. Шайтан бизди бир жагына гана бурбай, эки жашоону тең эске алууга үндөйт.
• Бул аят Аллахтын адилеттигин жана адамдын өз тандоо эркиндигин көрсөтөт: шайтан азгырат, бирок адам өзү чечим кабыл алат. Ошондуктан ар бирибиз жоопкерчиликтүү болушубуз керек.
• Аят бизди Аллахка болгон ыраазылыкка, шүгүр кылууга жана шайтандын азгырыктарына каршы турууга чакырат. Бул — ыймандын бекемдигинин жана Аллахтын жардамына таянуунун белгиси.